“Người Đức đang muốn bỏ chạy à?” Nghe Sócôf nói vậy, Samoylov không nhịn được mà nhìn ra ngoài qua khe hở bắn súng; anh thấy quân địch tại tiền tuyến đang hoảng loạn rút lui, nghĩ rằng Sócôf đang nói về chuyện này, liền đồng ý: “Đúng vậy, đồng chí Tư lệnh. Cuộc tấn công của quân Đức đã bị đánh bại, họ chỉ còn cách hoảng loạn rút về căn cứ ban đầu.”

“Đồng chí Trung úy, tôi không nói về điều đó.” Sócôf lắc đầu và quyết đoán nói: “Nhanh lên, chúng ta phải ngay lập tức trở về trụ sở chỉ huy tiểu đoàn để gọi điện cho Tham mưu trưởng Sidorin.”

“Đồng chí Tư lệnh,” Samoylov nhắc nhở Sócôf, “Ở đây có máy bộ đàm, chúng ta có thể gọi điện trực tiếp với tổng chỉ huy sư đoàn.”

Sócôf lại lắc đầu và nói: “Vụ việc lần này rất quan trọng, chúng ta không thể dùng máy bộ đàm để gọi điện, kẻo bị địch nghe trộm và làm hỏng kế hoạch của chúng ta. Để an toàn hơn, tôi vẫn sẽ trở về trụ sở chỉ huy tiểu đoàn để gọi điện.”

Starcha thấy Sócôf trở vào bên trong liền đứng dậy đón tiếp, hào hứng nói: “Đồng chí Tư lệnh, ông đã thấy rồi đấy. Cuộc tấn công của địch đã bị chúng ta đánh bại, họ đã để lại hàng trăm xác chết và binh sĩ bị thương trước chiến địa của chúng ta.”

“Đồng chí Thiếu tá,” Sócôf ngay khi Starcha nói xong đã trực tiếp hỏi: “Tình hình thương vong của Tiểu đoàn Một và Tiểu đoàn Hai như thế nào? Họ có thể tiếp tục chiến đấu không? Nếu không thể, hãy lập tức điều động Tiểu đoàn Ba đến đây.”

Những câu hỏi đột ngột của Sócôf khiến Starcha tỏ ra bối rối; anh không hiểu tại sao Sócôf lại hỏi như vậy, nhưng vẫn trả lời một cách thành thật: “Tiểu đoàn Một và Tiểu đoàn Hai đã mất gần hai trăm người trong trận chiến, nhưng họ vẫn có thể tiếp tục chiến đấu.”

Thấy Starcha không hiểu ý mình, Sócôf tiếp tục giải thích: “Có thể người Đức đang muốn bỏ chạy, chúng ta có thể tận dụng cơ hội này để truy kích họ và đạt được kết quả chiến đấu lớn hơn.”

“Người Đức đang muốn bỏ chạy à?” Starcha nghe vậy không khỏi ngạc nhiên, sau đó hỏi thử: “Đồng chí Tư lệnh, thông tin này ông nhận được từ đâu vậy?”

“Sócôf vừa vươn tay lấy điện thoại trên bàn, vừa trả lời: ‘Tôi đã đưa ra phán đoán này dựa vào phản ứng của người Đức.’”

Anh không giải thích thêm gì với Starcha, mà chỉ yêu cầu binh sĩ liên lạc kết nối với tổng hành dinh sư đoàn. Khi nghe thấy giọng nói của Xidolin, Sócôf lập tức nói một cách chắc chắn: ‘Đồng chí Tổng tham mưu, theo quan sát của tôi, người Đức có thể sẽ rút lui. Bạn hãy ngay lập tức thông báo cho Trung đoàn 122 và 125 chuẩn bị tấn công. Ngoài ra, hai tiểu đoàn xe tăng đã rút về phía sau căn cứ Mã Ma Dã Phủ cũng cần được điều động đến tuyến đầu; khi truy đuổi kẻ địch, chúng sẽ rất hữu ích.’”

Xidolin cảm thấy bối rối trước lệnh này và hỏi ngạc nhiên: ‘Đồng chí Tư lệnh, ông đưa ra phán đoán này dựa trên cơ sở nào vậy?’

‘Kẻ địch vừa tấn công vào vị trí của Trung đoàn 124 đã bị đẩy lùi. Khi tôi theo dõi diễn biến của họ, tôi bất ngờ nhận thấy có rất nhiều khói đen bốc lên phía sau họ,’ Sócôf trả lời qua điện thoại. ‘Dựa vào tiến triển của các đơn vị bạn bè ở phía ngoài, họ không thể đã tiến đến khu vực này trong thời gian ngắn; vì vậy, những làn khói đen đó chắc chắn do người Đức tạo ra.”

‘Nhưng những làn khói đó lại có thể chứng minh điều gì chứ?’ Xidolin vẫn không hiểu.

‘Ông vẫn chưa hiểu sao, đồng chí Tổng tham mưu của tôi?’ Sócôf cảm thấy hơi thất vọng khi thấy Xidolin không theo kịp suy luận của mình. ‘Nếu kẻ địch muốn rút lui, chắc chắn họ sẽ vứt bỏ những vật tư và thiết bị không thể mang theo. Nếu phán đoán của tôi không sai, những làn khói đen đó chính là họ đang đốt cháy những thứ đó, cùng với một số tài liệu quan trọng mà quân đội chúng ta không thể để lọt vào tay kẻ địch.’”

Sau khi Sócôf nói xong, chưa kịp cho Xidolin kịp phản ứng, Cô-ly-kốf ngồi bên cạnh đã vươn tay lấy đi chiếc micrô từ tay Xidolin. Anh ấy hỏi một cách nghiêm túc: ‘Đại tá Sócôf, ông thực sự tin rằng người Đức đang chuẩn bị rút lui trên quy mô lớn sao?’

‘Vâng, đồng chí Phó Tư lệnh Phương diện quân.’ Nghe thấy Cô-ly-kốf hỏi mình, Sócôf vội vàng trả lời một cách chắc chắn: ‘Tôi dám chắc rằng kẻ địch đang chuẩn bị cho việc rút lui.’

“Bạn thực sự chắc chắn không?”

Sócôf nhớ rằng chỉ trong vòng hai mươi giờ nữa, các đội quân Quân đội Xô viết đi từ phía bắc và phía nam sẽ gặp nhau tại Karachi, từ đó cắt đứt hoàn toàn con đường thoát của Tập đoàn quân số 6 của Đức, buộc những đội quân đã trốn thoát khỏi khu vực thành phố phải quay trở lại căn cứ ban đầu của mình. Chính vì hiểu rõ lịch sử này mà khi nghe được câu hỏi của Cô-ly-kốf, ông ta đã trả lời một cách chắc chắn: “Vâng, đồng chí phó Tổng chỉ huy Phương diện quân, tôi hoàn toàn tin chắc.”

Thấy Sócôf trả lời một cách quyết đoán như vậy, Cô-ly-kốf cũng trở nên yên tâm hơn và vội vàng hỏi qua điện thoại: “Đại tá Sócôf, ông có kế hoạch gì không?”

“Tôi dự định tận dụng lúc địch rút lui để tiến hành một cuộc phản công nữa,” Sócôf trả lời. “Chúng tôi sẽ cố gắng mở rộng thêm khu vực mà sư đoàn kiểm soát.”

“Có gặp khó khăn gì không?” Cô-ly-kốf tiếp tục hỏi.

“Trong quá trình tấn công, chúng tôi không nhận được sự hỗ trợ từ pháo binh ở bên bờ trái,” Sócôf suy nghĩ một lát rồi nói: “Nếu không có sự hỗ trợ từ pháo binh, chúng ta có thể xin sự phối hợp của không quân; dù sao thì thời tiết hôm nay cũng rất thuận lợi cho việc triển khai các cuộc chiến đấu trên không.” “Đồng chí phó Tổng chỉ huy Phương diện quân, ông nghĩ liệu chúng ta có thể xin không quân hỗ trợ cho lực lượng tấn công của mình không?”

“Đại tá Sócôf,” Cô-ly-kốf nói. Nếu lực lượng của Sócôf không nhận được bất kỳ sự hỗ trợ nào trong quá trình tấn công, số thương vong của họ chắc chắn sẽ tăng lên. Sau một khoảng thời gian suy nghĩ ngắn, ông quyết đoán nói: “Tôi sẽ ngay lập tức báo cáo với Diệp Liêu Miên Khắc Tổng chỉ huy và yêu cầu sự hỗ trợ của không quân.”

…………

Vài giờ trước, tại Paulus – nơi mà trụ sở chỉ huy đã được chuyển đến khu vực Gumlak – người chỉ huy đã nhận được các báo cáo từ các khu vực phòng thủ. Sau khi xem xét những thông tin này, ông ta nhận ra rằng quy mô của cuộc phản công này của Quân đội Xô viết thật sự vượt xa những gì ông ta tưởng tượng.

Nếu để cho cuộc tấn công của Quân đội Xô viết tiếp tục diễn ra, các đơn vị của chúng ta có thể sẽ bị bao vây.

Paulus đặt những tài liệu xuống và hỏi trưởng phòng tham mưu của mình, Schmidt: “Trưởng phòng tham mưu, ông nghĩ chúng ta nên làm gì bây giờ?”

Schmidt vội vàng trả lời một cách kính trọng: “Thưa Tổng chỉ huy, theo tôi, trong tình hình hiện tại, tốt nhất là ngay lập tức rút toàn bộ quân đội khỏi thành phố và yêu cầu họ nhanh chóng di chuyển về phía tây để thoát khỏi vòng vây có thể được Liên Xô thiết lập.”

“Rút lui?!” Nghe xong lời của Schmidt, Paulus không khỏi cười đắng và nói: “Ông nghĩ Berlin sẽ đồng ý với việc chúng ta từ bỏ các khu vực phòng thủ hiện tại và rút về phía tây sao?”

Đối với câu hỏi của Paulus, Schmidt im lặng một lúc lâu trước khi trả lời: “Thưa Tổng chỉ huy, xin phép tôi nói thật lòng. Việc ban hành lệnh rút lui có thể được Tập đoàn quân B chấp thuận; nhưng Berlin chắc chắn sẽ không đồng ý đâu. Thưa ngài, ngài còn nhớ thất bại của chúng ta dưới thành Moscow không?”

Thấy Paulus gật đầu xác nhận, Schmidt tiếp tục nói: “Lúc đó, Tướng Guderian đã chủ động yêu cầu quân đội rút khỏi những khu vực nguy hiểm để tránh bị Liên Xô bao vây, nhưng ông ấy đã bị Thủ tướng mắng nhiếc.”

“Đúng vậy,” Paulus gật đầu nói: “Mặc dù Guderian bị mắng, nhưng ông ấy vẫn giữ được phần lớn quân đội. Nếu không, kết quả của trận chiến ở Kharkov vẫn còn là điều chưa biết.”

“Thưa Tổng chỉ huy, bây giờ ngài cũng giống như Tướng Guderian lúc đó, đang đứng trước hai lựa chọn.” Schmidt nói một cách nghiêm túc: “Một là tuân theo lệnh của Berlin, tiếp tục giữ vững các khu vực hiện tại và chờ đợi bị Liên Xô bao vây; hai là tự quyết định, yêu cầu quân đội nhanh chóng di chuyển về phía tây để bảo toàn càng nhiều lực lượng sống còn càng tốt. Lựa chọn nào, xin ngài tự quyết định.”

Nói thật lòng, Paulus không muốn các đơn vị của mình bị Quân đội Xô viết bao vây, nhưng nếu ông tự ý ra lệnh rút lui mà không hỏi ý kiến Berlin, chắc chắn sau này ông sẽ phải chịu trách nhiệm và thậm chí có thể bị đưa ra tòa án quân sự. Chính vì những suy nghĩ này mà Paulus mới do dự không quyết định được.

Thấy Paulus cứ do dự mãi, Schmidt đoán được suy nghĩ của ông và nói một cách khéo léo: “Thưa Tổng chỉ huy, nếu ngài thực sự không thể quyết định được, có thể gửi một bức điện cho Tổng chỉ huy Tập đoàn quân B để báo cáo tình hình ở đây cho Tướng Wecks và xin ý kiến ông ấy nên làm gì?”

“Còn phía Berlin thì sao?” Đối với đề xuất của Schmidt, Paulus cũng có chút hứng thú, nhưng mỗi khi nghĩ đến cái Râu nhỏ ở Berlin, anh lại không khỏi rùng mình. Anh cố gắng bình tĩnh và hỏi: “Tổng tham mưu trưởng, nếu phía Berlin điều tra, chúng ta sẽ trả lời thế nào?”

“Chúng ta hoàn toàn có thể phớt lờ, coi như không nhận được bức điện từ Berlin.” Schmidt thực sự muốn quân đội rút lui ngay lập tức, nên anh khuyên Paulus: “Nếu cấp trên điều tra, chúng ta chỉ cần nói rằng quân đội đang di chuyển và tạm thời không thể tiếp nhận điện. Khi quân đội dừng lại và bắt đầu tiếp nhận thông tin, tất cả các đơn vị đã rời khỏi khu vực đóng quân ban đầu. Trong trường hợp này, ngay cả khi Berlin muốn truy cứu trách nhiệm, ông cũng có thể tìm ra lý do hợp lý.”

“Ông nói đúng.” Paulus gật đầu và nói: “Vậy thì ông hãy gửi ngay một bức điện cho Tướng Wecks, nói với ông ấy rằng tình hình ở đây rất nguy cấp; nếu tiếp tục ở lại xa, chúng ta có thể bị quân Nga bao vây, vì vậy quân đội phải ngay lập tức di chuyển về phía tây.”

Khi thấy Schmidt đã ghi xong nội dung bức điện, Paulus tiếp tục nói: “Hãy yêu cầu các đơn vị vứt bỏ tất cả những thứ khác ngoại trừ đạn dược và lương thực dành cho hai ba ngày, bao gồm cả quân đại áo của binh sĩ.”

“Gì cơ? Bảo binh sĩ vứt bỏ quân đại áo?!” Schmidt tưởng mình nghe nhầm, vội vàng nhắc nhở Paulus: “Thưa Tổng chỉ huy, trong thời tiết lạnh giá như này, nếu binh sĩ vứt bỏ quân đại áo, họ rất dễ bị rét chết.”

“Tổng tham mưu trưởng, hãy nhìn vào bản đồ này.” Paulus vỗ mạnh vào bản đồ vài cái, thở hổn hển nói: “Chúng ta đã rút lui khoảng vài trăm kilômét; nếu để binh sĩ mặc những bộ quân đại áo nặng nề đi qua vùng tuyết lạnh, họ sẽ nhanh chóng bị quân Nga đuổi kịp. Việc yêu cầu họ vứt bỏ quân đại áo là để quân đội có thể di chuyển nhẹ nhàng hơn. Còn về lo ngại rằng binh sĩ sẽ bị rét nếu không có quân đại áo, ông hoàn toàn yên tâm; chỉ cần quân đội rút đến bờ phải sông Don, trên đường có rất nhiều kho hàng vật tư của chúng ta, binh sĩ sẽ có thể mặc lại những bộ quân đại áo mới.”

“Tôi hiểu rồi, Thưa Tổng chỉ huy.” Nhận thấy Paulus đã suy nghĩ kỹ lưỡng về mọi vấn đề cần xem xét, Schmidt vội vàng trả lời: “Tôi sẽ ngay lập tức truyền đạt lệnh của ông cho các đơn vị.”

Vài phút sau, lệnh về việc di chuyển nhẹ gọn đã đến trụ sở của Sư đoàn Bộ binh số 71. Sau khi đọc bức điện, Tướng Đại tá Rosskey đã gọi ngay sĩ quan thông tin đến và hỏi: “Bức điện này là thế nào vậy? Chắc chắn không có sai sót trong việc ghi chép chứ? Tại sao lại yêu cầu binh sĩ vứt bỏ tất cả những thứ quân đại áo đó đi?”

“Không sai đâu, Thưa Tướng,” sĩ quan thông tin vội vàng trả lời: “Khi nhận được bức điện này, tôi còn lo rằng nội dung có sai lầm nên đã kiểm tra kỹ lưỡng. Đúng vậy, mệnh lệnh từ Tổng chỉ huy Tập đoàn quân chính là như vậy.”

Rosskey đưa bức điện cho tổng tham mưu của mình và nói với vẻ bối rối: “Tổng tham mưu ơi, Tổng chỉ huy yêu cầu chúng ta tổ chức di chuyển quân đội ngay lập tức; để có thể đến bên bờ sông Don càng nhanh càng tốt, họ cũng yêu cầu chúng ta vứt bỏ những vật tư không thể mang theo.”

Tổng tham mưu nhận lấy bức điện và thấy rõ nội dung yêu cầu vứt bỏ quân đại áo, ông không khỏi ngạc nhiên và nói với Rosskey: “Thưa Tướng, trong thời tiết lạnh giá như này, nếu bắt binh sĩ vứt bỏ những thứ quân đại áo đó, sẽ có rất nhiều người bị đóng băng đấy.”

“Không còn cách nào khác đâu, Tổng tham mưu ạ,” Rosskey nói với vẻ bất lực: “Đây là mệnh lệnh của Tổng chỉ huy, chúng ta buộc phải tuân thủ một cách tuyệt đối.”

“Nhưng việc bắt binh sĩ vứt bỏ những thứ quân đại áo đó, chẳng phải đang giúp đỡ những tên Người Nga đáng ghét đó sao?” Tổng tham mưu nhắc nhở Rosskey: “Chúng ta…”