“Còn khó khăn gì nữa không?” Zakharkin hỏi.

“Đồng chí tướng,” Pitri thận trọng đặt câu hỏi: “Tôi muốn hỏi xem, các phi công đồng minh này có biết tiếng Nga hay tiếng Ba Lan không ạ?”

Lời nói của Pitri khiến Denis nhớ ra một vấn đề quan trọng: nếu người cần được giải cứu không biết tiếng Nga hay tiếng Ba Lan, làm sao họ có thể giao tiếp với nhau sau khi gặp mặt? Điều đáng lo ngại nhất là, nếu họ coi mình là kẻ thù và không thể giao tiếp được bằng ngôn ngữ, làm sao họ có thể giải thích rõ ràng?

“Đúng vậy, đồng chí phó Tổng chỉ huy ạ,” Denis đồng ý: “Nếu không thể giao tiếp được bằng ngôn ngữ, chúng ta sẽ làm thế nào để liên lạc với các phi công đồng minh này đây?”

“Về vấn đề này, các bạn không cần phải lo lắng,” Zakharkin đã suy nghĩ đến điều này từ trước. Anh cười nói với họ: “Tôi đã mang theo vài người dịch thuật; khi các bạn đi thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu, mỗi người sẽ có một người dịch thuật đi cùng. Như vậy, mỗi khi tìm thấy các phi công đồng minh, chúng ta sẽ có thể giao tiếp với họ ngay lập tức.”

Lý do Zakharkin mang theo vài người dịch thuật trong cuộc hành động giải cứu các phi công đồng minh lần này là vì theo thói quen của Liên Xô, bất kỳ người nước ngoài nào đến Liên Xô đều phải học tiếng Nga, chứ không phải người Liên Xô phải học ngôn ngữ nước ngoài để giao tiếp với họ. Tuy nhiên, trong đội quân Phương diện quân, có khá nhiều người biết tiếng Đức, nhưng số người biết tiếng Anh thì rất ít. Zakharkin đã phải vất vả lắm mới tìm được bốn người dịch thuật biết tiếng Anh.

“Đồng chí phó Tổng chỉ huy ạ,” khi biết rằng Zakharkin chỉ có thể cung cấp một người dịch thuật cho mỗi người, Denis cảm thấy điều này là chưa đủ. Bởi vì sau khi bắt đầu cuộc tìm kiếm, chắc chắn họ sẽ không chỉ hoạt động trong một khu vực nhất định, điều này đồng nghĩa với việc đội quân sẽ phải chia nhỏ thành các nhóm nhỏ. Nếu không có đủ người dịch thuật, thì thật sự rất khó để giao tiếp:

“Liệu có thể cung cấp thêm hai người dịch thuật cho chúng tôi không? Một người dịch thuật thì quả thật là không đủ.”

“Xin lỗi, Trung tá Denis,” Zakharkin lắc đầu từ chối yêu cầu của Denis, “Tôi chỉ mang theo bốn người dịch thuật biết tiếng Anh. Sau khi phân phát một người cho mỗi người, tôi chỉ còn lại hai người nữa. Tôi cần giữ họ lại làm lực lượng dự bị; nếu người dịch thuật đi cùng các bạn gặp phải bất kỳ sự cố nào trong thành phố, thì hai người còn lại sẽ là người duy nhất có thể giao tiếp với các phi công đồng minh.”

Đúng lúc Denis đang lo lắng, Pitri bỗng nhiên nói: “Đồng chí tướng, nếu cần tìm một số người biết tiếng Anh, tôi

“Vâng, đồng chí tướng, tôi có thể tìm ra họ.” Chưa kịp để Zakharkin hỏi thêm, Pitri đã tự nguyện nói: “Cần biết rằng, trong thành phố Warsaw có rất nhiều người biết tiếng Anh. Tôi nghĩ chỉ cần cử người đi tìm kiếm ở các khu vực lân cận, chắc chắn sẽ tìm thấy vài người để họ giúp chúng ta dịch thuật, như vậy sẽ thuận tiện hơn cho công việc tìm kiếm các phi công mất tích.”

“Tốt lắm, Trung tá Pitri.” Zakharkin thấy vấn đề đang gây khó dễ cho mình lại được giải quyết một cách dễ dàng như vậy, không khỏi mỉm cười: “Không nên trì hoãn nữa, hãy bắt đầu ngay đi. Xin hãy nhanh chóng tìm một nhóm người dân biết tiếng Anh để hỗ trợ công việc của chúng ta.”

Mặc dù trong thành phố Warsaw có khá nhiều người biết tiếng Anh, nhưng việc tìm ra họ vẫn cần một khoảng thời gian. Để không làm trì hoãn công việc tìm kiếm, Pitri và Denis chia làm hai nhóm: một nhóm tìm người Warsaw biết tiếng Anh, nhóm còn lại tìm các phi công đồng minh đã nhảy dù.

Không ngờ vì thiếu người dịch thuật, trong quá trình tìm kiếm đã xảy ra một sự hiểu lầm. Một chiến sĩ thuộc đội Quân đội Xô viết đang tìm kiếm trong đống đổ nát thì phát hiện ra hai phi công đang thu dọn dù ở phía xa, nghĩ rằng đó chính là những người mình đang tìm kiếm, liền vội vàng chạy về phía họ.

Những phi công đang trong tình trạng căng thẳng cao, khi thấy một nhóm binh sĩ chạy về phía mình và không biết rằng trong thành phố cũng có chiến sĩ Quân đội Xô viết, họ tưởng đó là quân Đức. Để tránh bị bắt làm tù binh, họ lập tức rút vũ khí ra và bắn vào họ.

May mắn thay, khoảng cách giữa hai bên khá xa, và khả năng bắn súng của hai phi công này cũng khá kém; họ đã bắn hết đạn nhưng không làm thương được một chiến sĩ Quân đội Xô viết nào. Khi họ vừa trốn vào một tòa nhà hai tầng đổ nát thì đã bị các chiến sĩ Quân đội Xô viết bao vây. Người chỉ huy đội đã trốn sau một bức tường đổ nát và hét lớn với những phi công bên trong: “Các bạn đừng sợ,

Chúng tôi là bạn bè, là bạn bè…” Nhưng đáng tiếc, những phi công đó hoàn toàn không hiểu tiếng Nga, nên những lời an ủi của ông ta cũng chẳng có ý nghĩa gì. Khi người chỉ huy chuẩn bị đi gọi Trung tá Denis để yêu cầu ông ấy cử người dịch thuật đến giúp đỡ, hai phi công đồng minh bị mắc kẹt trong đống đổ nát đã không thể kiên nhẫn được nữa. Họ quyết định đầu hàng “quân Đức” bên ngoài và yêu cầu được đối xử như tù binh. Sau khi thảo luận xong, một trong hai người đã nhặt một cây gậy, buộc một chiếc khăn trắng vào đó và vẫy qua cửa sổ một cách liên tục.

Người chỉ huy đội

Mặc dù cả hai bên không thể giao tiếp bằng ngôn ngữ, nhưng để xua tan tâm trạng căng thẳng của đối phương, trưởng đội đã đưa chiếc ấm nước chứa vodka cho các phi công và mời họ uống rượu để giải tỏa cảm xúc.

Trước sự thân thiện này của những “quân Đức”, hai phi công đồng minh vô cùng ngạc nhiên, bởi vì những người này không chỉ không đánh đập hay mắng nhiếc họ, mà còn cung cấp rượu cho họ uống. Điều khiến họ càng ngạc nhiên hơn là sau khi lấy lại chiếc ấm nước, vị sĩ quan đó còn đưa cho mỗi người họ một điếu thuốc và tự tay châm lửa cho họ.

Hai phi công vừa hút thuốc vừa thắc mắc: “Thật kỳ lạ, những người này khác hẳn so với những gì chúng ta được nghe trước đây về người Đức.” Vì họ chưa từng tiếp xúc với quân Đức thực sự, nên họ hoàn toàn không ngờ rằng những người được coi là “quân Đức” bắt giữ họ thực ra lại là các chiến sĩ của phe đồng minh.

Khi thấy cả hai bên không thể giao tiếp bằng lời nói, trưởng đội đã dùng tay vẽ hiệu để mời họ đi theo mình. Thấy những người “Đức” này rất thân thiện, hai phi công gật đầu và theo trưởng đội đi.

Trưởng đội đưa hai phi công Mỹ đến trụ sở chỉ huy tại dinh Vazinki và báo cáo với Zakharkin: “Báo cáo với đồng chí phó chỉ huy, chúng tôi đã tìm thấy hai phi công đồng minh, nhưng họ hoàn toàn không biết tiếng Nga, nên không thể giao tiếp được.”

“Cảm ơn bạn, trung úy,” Zakharkin mỉm cười với trưởng đội và nói: “Bạn hãy xuống nghỉ ngơi đi. Nếu cần, tôi sẽ sai người đến tìm bạn.”

Sau khi trưởng đội rời đi, Zakharkin nhìn hai phi công đồng minh trước mặt và nói lời chào mừng; người thông dịch bên cạnh ông lập tức dịch câu đó sang tiếng Anh: “Hai người bạn đồng minh, xin ngồi xuống!”

Nghe thấy điều này, hai phi công đồng minh không khỏi nhìn nhau ngạc nhiên. Sau một lúc, người cao ráo bên trái thử hỏi: “Tôi có thể hỏi không, các bạn là người Đức hay người Ba Lan?”

Nghe xong câu hỏi và được người thông dịch dịch lại, mọi người đều bật cười, khiến hai phi công đồng minh càng thêm bối rối. Khi tiếng cười ngừng down, Zakharkin nhìn họ và nói: “Hai ngài, có lẽ các ngài đã phục vụ trong quân đội khá lâu rồi, sao lại không thể phân biệt được sự khác nhau giữa quân Đức và phe đồng minh chứ?”

Sau khi người cao gầy kia nói xong, anh ta lập tức ngạc nhiên hỏi: “Gì cơ? Các bạn là người Nga à?”

Zakharkin mỉm cười và gật đầu trả lời: “Đúng vậy, chúng tôi thuộc đơn vị Phương diện quân số một của Belarus thuộc Liên Xô. Tôi là tướng Zakharkin, phó chỉ huy đơn vị Phương diện quân.”

Khi hiểu rõ danh tính của họ, người cao gầy cuối cùng cũng hiểu tại sao những người được gọi là “quân Đức” lại đối xử tử tế với mình và đồng đội sau khi bị bắt. Hóa ra họ không phải là người Đức, mà là đồng minh của mình – người Nga. Anh ta vội vàng đứng thẳng dậy và chào Zakharkin: “Xin chào, tướng ạ. Tôi là đại úy Bái Tư thuộc Không quân Hoàng gia Anh, phi công chiến đấu.” Sau đó, anh ta chỉ vào đồng đội bên cạnh và nói: “Và đây là đại úy hướng dẫn bay Rowey.”

“Đại úy Bái Tư và đại úy Rowey, tôi xin chào mừng các bạn đã đến!” Zakharkin tiến lên và bắt tay hai phi công người Anh, chào mừng họ.

Sau vài câu trò chuyện giản đơn, Zakharkin mời hai người ngồi xuống và yêu cầu mang đến cho họ thức ăn và cà phê. Trong lúc họ ăn uống, Zakharkin không hỏi về mục đích của chuyến bay đổ bộ hàng không này đến Warsaw, mà nói với họ: “Đại úy Bái Tư và đại úy Rowey, hãy ăn uống và nghỉ ngơi đi. Lát nữa tôi sẽ cần các bạn giúp đỡ một việc nhỏ.”

Nghe Zakharkin nói vậy, đại úy Bái Tư lập tức đặt chiếc bánh mì xuống và hỏi một cách cẩn thận với giọng điệu có phần e ngại: “Tướng ạ, không biết chúng tôi có thể giúp gì được cho các bạn?”

Trước khi Quân đội Xô viết kịp dịch câu này cho Zakharkin nghe, ông đã nhận ra từ giọng điệu của James rằng họ đã hiểu lầm ý ý của mình. Vì vậy, ông cười ha hả và nói: “Đại úy Bái Tư, xin đừng lo lắng quá. Việc tôi muốn nhờ các bạn là đi tìm những phi công đồng minh khác cũng đã hạ cánh trong thành phố Warsaw. Bạn biết đấy, do không thông thạo ngôn ngữ, có thể sẽ xảy ra những hiểu lầm; những phi công khác gặp phải binh sĩ của chúng tôi, có lẽ sẽ không may mắn như hai ngài đâu.”

Sau khi hiểu rõ việc Zakharkin muốn mình giúp đỡ, đại úy Bái Tư đỏ mặt và vội vàng nói với Zakharkin: “Tướng ạ, xin yên tâm. Lát nữa tôi và Rowey sẽ theo đoàn của các bạn vào thành phố để tìm đồng đội của chúng tôi.”

“Đại úy Bái Tư,” Zakharkin nhắc nhở: “Để nhanh chóng tăng tốc công tác tìm kiếm, tôi đề nghị hai người chia làm hai nhóm, mỗi người dẫn một đội tìm kiếm. Ông thấy sao?”

Thấy vị tướng Xô Viết này thảo luận với mình về việc tìm kiếm đồng đội theo phong cách thương lượng, Bái Tư cảm thấy vô cùng xúc động. Anh vội vàng đứng dậy nói với Zakharkin: “Thưa tướng, để sớm giải cứu các đồng đội của tôi, tôi đề nghị chúng ta nên khởi hành ngay bây giờ.”

“Nhưng… Đại úy Bái Tư ạ,” Zakharkin nhìn thấy thức ăn trên bàn – họ vẫn chưa ăn hết – liền nói: “Các bạn vẫn chưa ăn xong mà.”

Bái Tư lấy lấy hai miếng bánh mì rồi tiếp tục: “Chúng ta không thể chần chừ được nữa; chúng ta phải hành động ngay bây giờ. Mỗi phút trì hoãn ở đây đồng nghĩa với việc những phi công đã hạ cánh trong thành phố sẽ gặp thêm nhiều nguy hiểm. Chúng ta cần phải giải cứu họ càng sớm càng tốt.” Sự quyết đoán kịp thời của Bái Tư sau này đã giúp cứu sống rất nhiều chiến sĩ Quân đội Xô viết và phi công đồng minh, tránh cho họ phải gặp những xung đột không cần thiết do bất đồng ngôn ngữ.

Zakharkin lấy ra một bản đồ Warsaw và đưa cho Bái Tư, nói: “Đại úy Bái Tư ơi, theo quan sát của chúng tôi, có một số phi công đã hạ cánh ở khu vực hồ Cherny Yarukov ở phía bắc. Mặc dù đó là vùng không có người ở, nhưng nơi đó thường xuyên bị máy bay Đức bắn phá. Ông cần phải hết sức cẩn thận với an toàn của mình nhé.”

“Cảm ơn sự quan tâm của ngài, thưa tướng,” Bái Tư nhận lấy bản đồ, gấp lại rồi cho vào túi áo khoác, cười nói: “Tôi rất rõ đây là chiến trường; liệu có thể sống sót hay không, thì tất cả phụ thuộc vào ý muốn của Chúa.”

Người đi cùng Bái Tư trong cuộc tìm kiếm các phi công đó chính là đội ngũ Quân đội Xô viết đã đưa anh trở về. Để tránh tình trạng bất đồng ngôn ngữ xảy ra lần nữa, Zakharkin đã sắp xếp người thông dịch vừa rồi vào đội này.

Các chiến sĩ cùng James và người thông dịch đi bộ đến hồ Cherny Yarukov, hy vọng sẽ tìm thấy những phi công đồng minh đã nhảy dù ở đó.

Họ vừa rời khỏi đại lộ Povchinska thì nghe thấy tiếng súng nổ dồn dập phát ra từ khu rừng phía trước. Trung đội trưởng dẫn đầu lập tức ra lệnh dừng lại, lắng nghe một lúc rồi quay sang nói với Bái Tư: “Đại úy Bái Tư, dựa vào tiếng súng, có thể là những viên đạn từ súng trường Mosin-Nagant, súng ngắn Boboka súng trường tấn công và súng ngắn tay. Có lẽ là các phi công của các bạn đã xảy ra sự hiểu lầm với binh sĩ của chúng ta.”

Nghe nói có thể là đồng bào của mình đã gặp sự hiểu lầm với Quân đội Xô viết, Bái Tư không thể giữ được bình tĩnh, vội vàng thúc giục trung đội trưởng: “Thưa ông, chúng ta cần phải nhanh chóng đến đó, nếu không sẽ xảy ra chuyện nghiêm trọng.”

Trung đội trưởng Quân đội Xô viết lập tức ra lệnh cho binh sĩ: “Tản ra và chạy nhanh về phía trước!” Sau đó ông nói với Bái Tư: “Đại úy, xin hãy đi cùng tôi, đừng để bị tụt lại.”

Khi họ đến bên hồ và gặp gỡ một đội nhỏ thuộc phe Quân đội Xô viết đang chiến đấu ở đây, một trung sĩ chạy đến chào trung đội trưởng: “Thưa đồng chí trung đội trưởng, chúng tôi đã gặp một phi công đồng minh. Nhưng khi anh ta nhìn thấy chúng tôi, anh ta liền bắn súng ngay lập tức, giết chết một binh sĩ của tôi rồi trốn xuống dưới một gò đất bên hồ.”

Sau khi làm rõ tình hình, trung đội trưởng nói với Bái Tư: “Đại úy, xin hãy yêu cầu những người của bạn liên lạc với họ, để tránh xảy ra thêm những sự việc đẫm máu.”

Bái Tư gật đầu, nằm sau một đống đất và hét lớn về phía bên hồ: “Tôi là Đại úy Bái Tư của Không quân Hoàng gia Anh, anh là ai?”

Nhưng sau khi hét lần đầu tiên, bên hồ vẫn không hề có tiếng động gì. Bái Tư không biết liệu đối phương có nghe rõ hay không, hoặc đã rời đi, liền quay sang hỏi trung sĩ bên cạnh: “Anh ta có phải đã rời đi không?”

“Không!” Trung sĩ trả lời sau khi nghe thông dịch: “Chắc chắn anh ta vẫn đang ẩn náu bên hồ, vài phút trước vẫn còn nổ súng với chúng tôi đấy.”

Sau khi xác nhận có một phi công đang ẩn náu bên hồ, Bái Tư lại hét lên một lần nữa, để xác nhận danh tính của mình với đối phương.

Lần này cuối cùng cũng có phản hồi; một giọng nói khàn đặc vang lên từ bên kia: “Tôi là Trung úy Martin thuộc Không quân Hoàng gia Anh. Đại úy Bái Tư, ông đã bị người Đức bắt làm tù binh chưa?”

“Tôi không hề bị bắt làm tù binh, Trung úy Martin,” Bái Tư trả lời một cách ngắn gọn, sau đó tiếp tục nói: “Bây giờ cùng tôi có những người Nga, chứ không phải người Đức. Họ là đồng minh của chúng ta, chứ không phải kẻ thù, hiểu chứ?”

Đối phương im lặng một lúc rồi hỏi một cách thận trọng: “Đại úy Bái Tư, những gì ông nói đều là sự thật sao?”

“Tất nhiên là sự thật, Trung úy Martin. Tôi nói tất cả đều là sự thật,” Bái Tư nói để chứng minh sự thành thật của mình, rồi đứng dậy từ nơi ẩn náu và hét về phía đối phương: “Đừng nổ súng vào bạn bè của mình nữa. Hãy đi về phía bờ hồ đi. Tôi cam đoan với ông rằng ông sẽ không hề bị tổn thương gì đâu.”