“Đồng chí trung sĩ,” một giọng nói cao vang từ khe hở trên tầng lầu vang xuống. “Xe tăng của Đức đang tiến vào rồi!”

Vasily vội vàng chạy đến chỗ có khe hở do quả đạn bom tạo ra, nhìn ra ngoài một lúc rồi quay lại báo cáo với Sócôf: “Đồng chí tổng chỉ huy, bộ binh địch đang được xe tăng yểm trợ và đang xông qua phía bên kia quảng trường. Nơi này quá nguy hiểm; các bạn nên tìm chỗ an toàn để tránh đi.”

“Không được, tôi sẽ ở lại đây.” Sócôf vừa mới nói rằng mình sẽ ở lại để theo dõi diễn biến trận chiến. Làm sao có thể để địch chưa tấn công mà mình đã trốn đi nơi an toàn được? Như vậy sẽ khiến mình mất mặt trước đội quân của mình. Anh ta kiên quyết nói: “Trung sĩ Vasily, coi như tôi không ở đây, và bạn hãy tiếp tục chỉ huy trận chiến như bình thường.”

Yakov tranh thủ lúc Sócôf và Vasily đang nói chuyện, cũng chạy đến chỗ khe hở để nhìn xem. Sau khi trở lại, anh ta nói với Sócôf: “Misha, tình hình không mấy tốt đâu. Quân Đức đã điều động ba khẩu pháo tấn công, có lẽ chúng được thiết kế riêng để đối phó với tòa nhà này.”

Nghe lời Yakov, Sócôf ngẩn người hỏi lại: “Pháo tấn công không phải là loại vũ khí dùng để đánh xe tăng sao?”

“Đúng vậy, pháo tấn công thực sự được dùng để đánh xe tăng. Theo những gì tôi biết, cách đây một tuần, một khẩu pháo tấn công loại III do trung sĩ Đức Kurt Pfeifferdner chỉ huy đã phá hủy chín xe tăng của quân ta trong vòng 20 phút. Hơn nữa, mục đích chính khi Đức sản xuất pháo tấn công là để tiêu diệt các công sự vững chắc như hầm địa phương, hỗ trợ cho cuộc tấn công của bộ binh.”

Nghe giải thích của Yakov, Sócôf bỗng nhớ lại một tài liệu mà mình đã đọc sau này, trong đó có đề cập đến một lính lái xe tăng Đức tên là Wiedemann – người đã phá hủy sáu xe tăng của quân ta tại Rostov và vì vậy được trao Huân chương Thanh gươm hạng nhất. Còn đại đội trưởng đội tấn công hạng hai của SS, Walther Knoblauch, thì đã dẫn đầu trung đoàn pháo tấn công thứ hai của Sư đoàn Thiết giáp Đế quốc và đã phá hủy 129 xe tăng của đối phương trong khoảng thời gian từ ngày 5 tháng 7 năm 1943 đến ngày 17 tháng 1 năm 1944, trong khi chỉ mất hai khẩu pháo tấn công.

Sócôf Khi nghĩ đến những thành tích mà các loại pháo tấn công của quân Đức đã đạt được, anh không khỏi cau mày lo lắng; anh sợ rằng nếu kẻ thù thực sự sử dụng những khẩu pháo này để tấn công tòa nhà, thì nó có thể sẽ bị biến thành đống đổ nát. Hơn nữa, với chỉ vài khẩu súng trường chống tăng hiện có, họ hoàn toàn không thể xuyên qua lớp giáp của những khẩu pháo tấn công đó.

Sócôf Vấn đề mà anh lo lắng cũng là điều mà Yakov đang suy nghĩ; anh nhìn Sócôf và hỏi: “Misha, chúng ta phải làm gì bây giờ? Cần biết rằng, ngay cả từ khoảng cách vài chục mét, những khẩu súng trường chống tăng mà binh sĩ của bạn đang sử dụng cũng không thể xuyên qua lớp giáp của những khẩu pháo tấn công đó.”

“Đồng chí Trung đoàn trưởng, xin đừng lo lắng,” Vasily vội vàng nói khi thấy vẻ mặt lo âu của Sócôf. “Chúng tôi vẫn còn một số quả mìn chống tăng; tôi có thể ngay lập tức cử người đi triển khai chúng trên đường phố. Chỉ cần xe tăng của người Đức lăn qua, chúng sẽ lập tức bị phá hủy.”

“Được rồi, Trung sĩ Vasily,” Sócôf cho rằng đây chính là giải pháp phù hợp nhất, và lập tức ra lệnh: “Hãy cử người đi thiết lập hàng rào mìn ngay bây giờ.”

Sau khi nhận được lệnh của Vasily, hai binh sĩ lập tức mang theo mỗi người một quả mìn chống tăng và lao ra khỏi tòa nhà. Dưới sự che chở của các tòa nhà xung quanh, họ nhanh chóng tiến về phía ngã tư đường, chuẩn bị đặt mìn ở đó.

Sócôf đứng tại vị trí đó, nhìn ra quảng trường phía xa, thấy binh sĩ Đức dưới sự bảo vệ của ba khẩu pháo tấn công, đang cẩn thận di chuyển qua quảng trường đầy hố bom và đổ nát, tiến về phía tòa nhà nơi anh đang đứng. Anh tận dụng cơ hội này để quan sát xung quanh và nhận ra rằng vị trí này thật sự rất thuận lợi: phía trước tòa nhà là một tòa nhà hình tam giác hai tầng, chia đôi con đường dẫn từ tòa nhà ra quảng trường; bất kể kẻ thù từ hướng nào tiến đến, đều phải đi qua tòa nhà này. Điều quan trọng nhất là, nhờ vào tòa nhà phía trước, ngay cả khi đạn pháo của kẻ thù bắn thẳng vào đây, cũng không thể phá hủy được tòa nhà này.

Sau khi quan sát kỹ lưỡng địa hình, Sócôf gật đầu trong lòng và nghĩ rằng: Trong lịch sử thực tế, việc Pavlov và đội quân của ông có thể kiên trì chiến đấu ở đây gần hai tháng, có lẽ chính là nhờ vào tòa nhà phía trước đã che chở họ khỏi hầu hết các đợt tấn công bằng đạn pháo; nhờ đó, tòa nhà này mới có thể vẫn đứng vững ngay cả khi bị đánh tan nặng nề

Nghĩ đến đây, Sócôf hỏi Vasily: “Đồng chí trung sĩ, anh có biết tòa nhà phía trước kia ban đầu được dùng để làm gì không?”

Vasily quay đầu nhìn Sócôf và trả lời: “Đồng chí tổng chỉ huy ạ, đó là một hiệu sách, thậm chí còn là hiệu sách lớn nhất ở Stalingrad nữa. Thật đáng tiếc, sau khi bị quân Đức oanh kích bằng bom và pháo, hầu hết các cuốn sách bên trong đều bị thiêu rụi.”

“Hiệu sách ư?” Sócôf quan sát kỹ lưỡng tòa nhà đang dần đổ nát kia, nhưng lại không thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy nơi này từng là hiệu sách. Anh hỏi: “Trung sĩ Vasily, làm sao anh biết nơi đó trước đây là hiệu sách vậy?”

“Là những người dân sống trong tòa nhà kia đã kể cho chúng tôi nghe,” Vasily cười nói. “Bạn biết đấy, việc phải ở lại đây, không chiến đấu thì cũng khá nhàm chán; chúng tôi luôn cần tìm việc gì đó để làm. Vì vậy, những người dân đó đã dẫn chúng tôi đến tòa nhà đối diện để tìm sách, sau đó mang chúng về đây đọc.”

“Có những cuốn sách gì vậy?” Sócôf hỏi một cách hứng thú. “Anh có thể kể cho tôi nghe không?”

Vasily nhún vai và nói: “Rất nhiều đấy, ví dụ như ‘Chiến tranh và hòa bình’ của Tolstoy, ‘Anna Karenina’ của Tolstoy, ‘Cuộc đời con người được rèn luyện trong gian khổ’ của Ostrovsky, hay tập thơ của Lermontov…”

Chưa kịp nói hết, bên ngoài tòa nhà bỗng nhiên vang lên tiếng nổ dữ dội, xen lẫn tiếng súng máy và tiếng bắn của vũ khí tự động. Sócôf vội vàng nhìn ra ngoài qua khe hở, mới thấy hai binh sĩ đang chuẩn bị đặt mìn ở lối vào con phố đã bị địch phát hiện; xe tăng tấn công đang bắn vào họ, còn những người sử dụng vũ khí tự động cũng đang nấp sau xe tăng để bắn vào họ.

Hai binh sĩ đó bị đánh bất ngờ; mặc dù họ đã tránh được những mảnh đạn bay loạn xạ, nhưng họ vẫn không thoát khỏi làn đạn của súng máy và vũ khí tự động, và cả hai đều ngã xuống đống đổ nát bên lề đường.

“Chết tiệt!” Nhìn thấy hai binh sĩ đặt mìn bị đạn địch giết chết, khuôn mặt Sócôf không khỏi co giật. Nếu không thể đặt mìn, xe tăng tấn công của quân Đức sẽ có thể tiến vào con phố và bắn vào các điểm yếu bên trong tòa nhà. Nhìn thấy tình hình này, Vasily liền la lên, sau đó điều động thêm hai binh sĩ khác để họ tiếp tục công việc đặt mìn: “Các bạn hãy đặt mìn trên đường, để kéo xe tăng địch lại gần…”

“Khoan đã, Trung sĩ Vasily, đừng để họ ra ngoài ngay.” Sócôf đột nhiên gọi lại Vasily và nói: “Từ quảng trường có hai con đường; chúng ta không biết xe tăng tấn công của kẻ địch sẽ đi con đường nào. Hãy chờ thêm một lát, đợi khi chúng tiến gần hơn rồi mới dùng lựu đạn phá giáp để tiêu diệt chúng. Bây giờ, bạn hãy ra lệnh cho binh sĩ bắn những tên bộ binh đang ẩn sau xe tăng tấn công.”

Bộ binh ẩn sau xe tăng tấn công là để tránh bị tấn công bởi các loại vũ khí hạng nhẹ phía trước, nhưng nếu quân phòng thủ bắn từ vị trí cao hơn, không gian để họ trốn tránh sẽ rất hạn chế. Theo lệnh của Vasily, các khẩu súng máy được bố trí ở tầng ba, tầng bốn cùng với súng trường và súng bắn tự động đều bắn liên tục, khiến những tên bộ binh đang ẩn sau xe tăng tấn công bị tiêu diệt hàng loạt. Nhận thấy tình hình không thuận lợi, các binh sĩ Đức vội vàng nằm xuống đất; việc bắn vào họ từ trên cao thực sự rất khó khăn. Tuy nhiên, ở tầng bốn vẫn còn hai khẩu pháo phóng lựu, và dưới sự chỉ huy của Thiếu úy Chernushenko, những quả đạn đã trúng chính xác vào nơi tập trung của quân Đức. Sức ép của các vụ nổ khiến những binh sĩ đang nằm trên mặt đất bị văng lên trời rồi rơi xuống đất một cách dữ dội.

Nhìn thấy cảnh này, Yakov nói lớn với Sócôf: “Misha, nếu lúc này chúng ta có thể yêu cầu trung đoàn pháo rocket bắn một loạt đạn về phía đây, thì toàn bộ quân Đức trên quảng trường chắc chắn sẽ bị tiêu diệt hết.”

Sócôf đánh giá khoảng cách và số lượng quân địch đã triển khai, rồi lắc đầu nói: “Không được. Kẻ địch chỉ điều động ba xe tăng tấn công và một đại đội bộ binh; việc sử dụng trung đoàn pháo rocket chỉ vì số lượng quân địch ít ỏi như vậy thật là lãng phí. Hơn nữa, họ chỉ cách chúng ta khoảng ba trăm mét mà thôi. Pháo rocket thường có độ chính xác thấp, sai số lớn; nếu trúng phải phe mình thì thật là nguy hiểm.”

Nghe Sócôf nói vậy, Yakov cũng không thể nói thêm gì nữa, chỉ có thể thở dài và tiếc nuối: “Vậy thì chúng ta chỉ có thể dựa vào lực lượng trong tòa nhà này để tiêu diệt những kẻ địch này mà thôi.”

Lực lượng tấn công từ trên tòa nhà – gồm súng máy, súng bắn tự động, súng trường và pháo phóng lựu – chỉ có thể chặn đứng sự tiến công của bộ binh Đức, nhưng không thể gây ra bất kỳ mối đe dọa nào đối với xe tăng tấn công. Ba chiếc xe tăng tấn công xếp thành hàng, tiến thẳng về phía tòa nhà.

Một khẩu pháo tấn công có tốc độ nhanh nhất đã nhanh chóng lao vào con phố bên trái. Tuy nhiên, do đường phố đầy rẫy gạch đá vụn, cũng như xác các xe tăng, xe bọc thép và ô tô bị phá hủy, nó buộc phải giảm tốc độ xuống.

Khi chiếc pháo tấn công đi được khoảng năm mươi sáu mươi mét, từ đống đổ nát bên lề đường, một người lính đang chảy máu dữ dội bỗng nhiên đứng dậy. Anh ta thẳng người lại, hét lớn một tiếng, rồi quay một vòng trước khi ném quả mìn chống tăng hình tròn mà mình đang cầm trong tay, giống như đang ném đĩa sắt vậy. Quả mìn chống tăng đó đã đập trúng thân xe pháo tấn công. Một tiếng nổ lớn vang lên, và chiếc pháo tấn công lập tức bị lửa và khói dày đặc bao phủ.

Nhìn thấy chỉ cần một quả mìn chống tăng đã có thể phá hủy hoàn toàn một khẩu pháo tấn công, Sócôf không khỏi reo lên: “Tuyệt vời!” Nhưng khi anh nhìn kỹ người lính vừa ném mìn, nụ cười trên mặt anh lập tức biến mất. Người lính đó nằm ngửa trên mặt đất, không hề cử động. Nhìn thấy cảnh này, Sócôf lập tức nhớ lại những ngày trước, khi anh cùng vài người lính đi trên xe bọc thép để đánh bom xe tăng của Đức. Những người lính hy sinh lúc đó cũng nằm trong tư thế như vậy mà!

Sócôf quay đầu nhìn Vasily đang cầm súng bắn ra ngoài, và hét lớn với anh ta: “Trung sĩ Vasily!”

Vasily đang bắn, nhưng không nghe thấy tiếng gọi của Sócôf ngay lập tức. Cho đến khi Yakov đẩy anh ta một cái, anh mới biết Sócôf đang gọi mình. Đúng lúc đó, đạn trong băng đạn của anh đã hết, anh vội vàng quỳ xuống thay đạn, đồng thời hỏi lớn: “Đồng chí Trưởng đoàn, có chuyện gì không ạ?”

“Cậu có nhìn thấy người lính vừa hy sinh kia không?” Sócôf chỉ vào người lính đó và nói lớn: “Sau khi đánh bại kẻ địch, chúng ta nhất định phải mang thi thể người lính đó trở về. Hiểu chưa?”

Vasily đã ở trong thành phố này khá lâu rồi, và anh hiểu rõ rằng nếu không thu dọn thi thể, để chúng nằm trên đường phố, không bao lâu sau chúng sẽ bị đạn pháo và bom đánh nát; ngay cả nếu may mắn tránh khỏi các cuộc tấn công đó, chúng cũng có thể bị xe tăng của Đức cán nát. Vì vậy, mỗi khi trận chiến kết thúc, anh luôn sai người thu dọn thi thể của đồng đội và đặt chúng ở những nơi kín đáo.

Ngay khi nghe thấy lệnh của Sócôf, anh ta lập tức trả lời một cách rõ ràng: “Đồng chí Trưởng đoàn yên tâm đi, sau khi đẩy lùi cuộc tấn công của kẻ địch, tôi sẽ tự mình mang thi thể người đó trở về.” Nói xong, anh ta đứng dậy và tiếp tục nổ súng vào đám địch phía xa, trong tay vẫn cầm chiếc súng trường tấn công.

Hai khẩu pháo tấn công khác do bị hạn chế tầm nhìn, chỉ thấy khẩu pháo phía trước bỗng nhiên bốc cháy và nổ tung, nhưng không biết nguyên nhân là gì. Tuy nhiên, với lớp giáp dày của mình, chúng vẫn tiếp tục lao về phía trước, và không lâu sau, chúng liên tiếp đi vào con phố bên trái.

“Trung sĩ Vasily,” mặc dù Sócôf không muốn can thiệp vào việc chỉ huy của Vasily, nhưng khi thấy hai khẩu pháo tấn công đã lao vào con phố, ông vẫn không nhịn được mà hét lớn với anh ta: “Nhanh chóng cử người đi phá hủy chúng.”

“Có nhìn thấy người lính đã hy sinh kia không?” Sócôf chỉ vào người lính đã hy sinh sau khi phá hủy các khẩu pháo tấn công và nói lớn: “Sau khi đẩy lùi kẻ địch, chúng ta nhất định phải mang thi thể người đó trở về. Hiểu chưa?”