Sócôf Không ngờ rằng mọi hành động và lời nói của anh ta tại Stalingrad lại được ghi chép lại thành tài liệu và bí mật chuyển về Moskva. Ngay lúc này, những tài liệu về anh ta đang nằm trên bàn của Beliya.

Người đàn ông trung niên này đeo kính cận, có phần hói đầu, trông giống như một giáo sư đại học hiền lành, nhưng thực tế tên của anh ta lại khiến người ta phải run sợ. Sau khi xem đi xem lại các tài liệu liên quan đến Sócôf, anh ta không khỏi bắt đầu suy ngẫm. Anh ta thấy sự trỗi dậy của Sócôf thật sự kỳ diệu – không chỉ việc đánh giá tình hình chiến sự chính xác mà còn khả năng điều khiển máy bay chiến đấu cũng vô cùng nhanh nhạy.

Tiếng chuông điện thoại đột nhiên vang lên, làm gián đoạn suy nghĩ của anh ta. Anh ta cầm điện thoại lên tai và nghe thấy giọng nói của Poshkrebechev: “Đồng chí Beliya, xin vui lòng đến văn phòng của Đồng chí Stalin ngay để tham gia cuộc họp. Các tướng Hvasilevsky và An Đông Nặc Phu đã có mặt ở đây rồi.”

Beliya, người đang giữ chức vụ lãnh đạo Bộ Nội vụ, đồng thời cũng là ủy viên Ủy ban Nhân dân Quốc phòng và Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô, gần đây đã tham gia rất nhiều cuộc họp như thế này do tình hình chiến sự ở các khu vực sông Don và Volga diễn ra không mấy thuận lợi. Anh ta đóng lại folder, đứng dậy và chuẩn bị ra ngoài. Nhưng sau vài bước, anh ta lại dừng lại, nghĩ rằng mình nên báo cáo chi tiết những nghi ngờ của mình về Sócôf cho Stalin. Vì vậy, anh ta cúi xuống nhặt folder lên, đưa vào nách và nhanh chóng bước ra ngoài.

Khi Beliya đến văn phòng của Stalin, An Đông Nặc Phu đang sử dụng cây gậy giải thích để chỉ trên bản đồ và giới thiệu tình hình chiến sự cho mọi người. Bên cạnh Stalin và Hvasilevsky, tại bàn họp còn có Chủ tịch Hội đồng Tối cao Xô viết Kalinin, Ủy viên Nhân dân Ngoại giao Molotov, Thượng tướng Liên Xô Buoniny và nhiều người khác. Khi thấy Beliya đến, mọi người đều gật đầu chào anh ta rồi tiếp tục lắng nghe bài giải thích của An Đông Nặc Phu.

Sau khi tìm đến chỗ ngồi của mình, Beliya bắt đầu lắng nghe kỹ lưỡng thông tin về tình hình chiến sự ở tiền tuyến do An Đông Nặc Phu trình bày: “…Hàng rào phòng thủ mà chúng ta đã thiết lập từ Pavlovsk đến Upper Kurymskaya có chiều rộng 53 km và chiều sâu 12 km. Lực lượng được điều động bao gồm Tập đoàn quân số 21, 62, 63 và 64 làm lực lượng tuyến đầu; Tập đoàn quân số 57, 28 và 38 đóng vai trò lực lượng dự bị…”

Nghe đến đây, Gagarin không nhịn được mà chen lời hỏi: “Thưa tướng An Đông Nặc Phu, tôi muốn hỏi rằng, nếu chúng ta có những đội quân lớn như vậy, tại sao lại không thể chống lại được cuộc tấn công của Đức?”

Trước câu hỏi của Gagarin, An Đông Nặc Phu không trả lời ngay lập tức, mà nhìn về phía Stalin để xin ý kiến. Sau khi nhận được sự cho phép, ông mới tiếp tục nói: “Nhiều đội quân lớn của chúng ta chỉ tồn tại trên giấy tờ mà thôi; một số là các đơn vị được thành lập từ những binh sĩ rãnh rơi từ hướng Kharkov; một số khác thì là các đội quân mới được tổ chức gấp rút, thiếu rèn luyện và còn thiếu trang bị nghiêm trọng. Hơn nữa, những công sự chiến đấu mà chúng ta vội vàng xây dựng cũng chỉ là những công sự thông thường, không thể tạo ra mối đe dọa thực sự đối với cuộc tấn công mãnh liệt của Đức.”

Nghe xong lời của An Đông Nặc Phu, Gagarin quay sang nhìn Stalin và nói: “Như vậy thì, người Đức sẽ sớm tiến đến ngay dưới thành phố Stalingrad, trong khi các đội quân của chúng ta vẫn chưa chuẩn bị đầy đủ để bảo vệ thành phố này.”

“Đúng vậy, người Đức đang không ngừng tiến về phía Stalingrad,” Stalin đặt ống thuốc xuống bàn rồi đứng dậy và nói: “Nhưng tôi tin rằng, trước khi kẻ thù tiến gần đến thành phố, chúng ta sẽ hoàn thành mọi công tác phòng thủ cần thiết.”

“Đồng chí Stalin,” khi nghe Stalin nhắc đến công tác phòng thủ Stalingrad, Beliya cảm thấy mình nên lên tiếng, liền vội vàng chen vào nói: “Tôi có thể bày tỏ ý kiến của mình không ạ?”

Mặc dù Beliya là ủy viên của Ủy ban Quốc phòng Nhân dân,

nhưng trong những cuộc họp quân sự như thế này, ông hiếm khi lên tiếng. Sự trái ngược này đã thu hút sự chú ý lớn của Stalin. Ông nhìn Beliya và nói: “Đồng chí Beliya, cứ nói đi.”

“Vâng, đồng chí Stalin,” Beliya vẫy chiếc folder trong tay và nói với Stalin: “Tôi vừa nhận được báo cáo từ Stalingrad; theo nhiều dấu hiệu, trưởng lữ đoàn bộ binh số 73, Sócôf, có vẻ gì đó bất thường.”

“Sócôf?!” Stalin trong đầu lặp lại cái họ đó một lần, sau đó mới nhớ ra người mà Beliya đang nói đến là ai, và hứng thú hỏi: “Đồng chí Beliya, hãy nói cho tôi biết, anh ta có vấn đề gì cụ thể?”

“Theo tài liệu ghi chép,” Beliya đặt chiếc folder lên bàn, mở nó ra rồi lấy một tờ giấy trong đó, liếc nhanh nội dung trên tờ giấy rồi nói: “Rokosovsky đã ra lệnh cho ông ta dẫn quân đến khu vực Khim để phối hợp với Tập đoàn xe tăng tấn công các tuyến vận chuyển của Đức, nhưng sau khi tướng Liudikov, chỉ huy Tập đoàn xe tăng, hy sinh, lệnh này đã bị hủy bỏ.”

Sau khi lệnh bị hủy bỏ, ông ta không ngay lập tức dẫn quân trở về Yelets để tái nhập biên chế, mà thay vào đó đã tự ý ngắt đứt liên lạc với Bộ Tổng tham mưu Phương diện quân. Khi Rokosovsky liên lạc lại với ông ta, đơn vị của ông ta đã chiếm giữ được Kursk.

“Đồng chí Beliya, bạn nói đúng.” Trước những lời này của Beliya, Tổng tham mưu Hua Xiliefski đồng tình: “Sau khi nhiệm vụ tấn công các tuyến vận chuyển bị hủy bỏ, Sócôf không tuân theo lệnh của Rokosovsky mà ngay lập tức trở về Yelets. Thay vào đó, ông ta đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội và tiến hành cuộc tấn công bất ngờ vào Kursk – nơi phòng thủ của Đức yếu hơn nhiều – từ đó giúp quân đội chúng ta tạo ra một điểm thuận lợi quan trọng trong tuyến phòng thủ của Đức.”

“Đồng chí Tổng tham mưu,” Beliya đặt xuống tài liệu trên tay, nhìn Hua Xiliefski và hỏi: “Cần phải hiểu rằng, khoảng cách từ Khim đến Kursk khá xa; làm thế nào mà ông ta có thể biết được rằng lực lượng phòng thủ của Đức ở đó yếu và quyết đoán dẫn quân tấn công?”

Khiến Hua Xiliefski không biết phải nói gì, Beliya tiếp tục nói với Stalin: “Đồng chí Stalin, theo thông tin mà tôi nắm được, ngay sau khi đơn vị đó vào Kursk, ông ta đã tuyên bố trên nhiều diễn đàn rằng mục tiêu tấn công tiếp theo của Đức sẽ là Stalingrad. Lúc đó, Tập đoàn thiết giáp số 4 của Đức đang tiến về khu vực Caucasus; ngay cả cơ quan tình báo của chúng ta cũng cho rằng cuộc tấn công của địch nhắm đến nguồn dầu mỏ ở Caucasus. Vậy làm thế nào mà ông ta có thể biết được hướng tấn công của địch?”

Nghe xong những lời này, Stalin không bày tỏ ý kiến của mình, mà chỉ nói: “Tiếp tục nói đi.”

“Sau khi được biên chế thành Trung đoàn bộ binh số 73, Sư đoàn bộ binh số 297 của Đức đã tiến hành nhiều cuộc tấn công từ hướng đông thành phố, nhưng tất cả đều thất bại.”

“Beliya tiếp tục báo cáo: ‘Trong trận chiến, các chiến sĩ và chỉ huy của chúng ta đã bắt được một số tù binh, nhưng họ lại bị thả đi mà không có lý do gì cả. Tôi nghi ngờ rằng việc làm này của anh ta là để những tù binh đó truyền đạt thông tin cho phía Đức.’

‘Truyền đạt thông tin?’ Nghe vậy, Stalin dùng ống thuốc của mình đập mạnh vào gạt tàn hai cái, rồi hỏi một cách không kiên nhẫn: ‘Đồng chí Beliya, hãy nói rõ xem, thông tin đó là gì?’

Beliya im lặng một lát, sau đó tuyên bố một cách gây sốc: ‘Tôi nghi ngờ anh ta là gián điệp được Đức cử đến.’

‘Không thể.’ Nghe Beliya nói vậy, Vasilyevsky lập tức phản bác: ‘Đồng chí Beliya, chắc chắn bạn nhầm rồi. Làm sao anh ta có thể là gián điệp của Đức được chứ? Khi bạn đã có rất nhiều thông tin về anh ta, chẳng lẽ bạn không biết những công lao mà anh ta đã đạt được sao?’

‘Đúng vậy, tôi đã xem xét kỹ lưỡng rồi, mới có những nghi ngờ này.’ Beliya nhìn quanh mọi người, rồi nói một cách từ tốn: ‘Các bạn có chưa nhận ra rằng những đánh giá của anh ta về tình hình chiến sự, về khả năng chiến đấu của máy bay, đều cực kỳ chính xác không? Cứ như thể mọi thứ đều được sắp xếp theo ý định của anh ta vậy. Nếu chỉ xảy ra một hoặc hai lần, có thể coi là trùng hợp, nhưng nếu lặp đi lặp lại như vậy thì thật sự có vấn đề rồi.’

Nghe vậy, Stalin đứng dậy, không kịp cầm ống thuốc, liền đi đi lại lại trong căn phòng họp rộng lớn, bắt đầu suy nghĩ về những gì Beliya vừa nói. Sau khoảng năm sáu phút, Stalin dừng bước và hỏi một cách tình cờ: ‘Hiện tại, anh ta đang làm gì ở Stalingrad?’

‘Đồng chí Stalin,’ Vasilyevsky vội vàng đứng dậy, quay người về phía Stalin và trả lời: ‘Kể từ khi đến Stalingrad, anh ta đã bắt đầu tổ chức người dân xây dựng các công sự phòng thủ. Theo lời anh ta, quân đội của chúng ta rất khó có thể chống lại cuộc tấn công của Đức; trận chiến cuối cùng giữa hai bên sẽ diễn ra ngay bên trong thành phố Stalingrad.’

Mặc dù Vasilyevsky đã báo cáo về việc này với Stalin, nhưng đối với vị người đứng đầu đầy bận rộn như ông ấy, những việc nhỏ như vậy hoàn toàn không được ông quan tâm đến. Vì vậy, cho đến bây giờ, ông vẫn không biết quân đội của Sócôf đang đóng quân ở đâu: ‘Quân đội của anh ta đang xây dựng công sự ở đâu vậy?’

“Tại đồi Mã Ma Dã Phủ, đồng chí Stalin ạ.” Beliya nhanh chóng lên tiếng: “Từ đó có thể nhìn xuống toàn bộ thành phố và dòng sông Volga; nếu Sócôf thực sự là gián điệp của Đức, thì một khi quân Đức xâm nhập vào Stalingrad, hắn ta có thể phối hợp với kẻ thù từ trong ra ngoài…”

“Điều đó là không thể xảy ra được.” Chưa kịp cho Beliya nói hết, Marshal Budionni – người đã bị gạt ra khỏi vị trí then chốt – đã ngắt lời anh ta: “Đồng chí Beliya, dù bạn có bao nhiêu bằng chứng, nhưng việc bạn cho rằng Trung úy Sócôf là gián điệp của Đức là hoàn toàn vô lý.” Nói xong, marshal đứng dậy và nhìn về phía Stalin: “Đồng chí Stalin, chúng ta đều biết rõ con người thật sự của đồng đội cũ Sócôf. Bạn nghĩ con trai ông ấy – một chỉ huy Hồng quân giàu kinh nghiệm chiến đấu và đã có nhiều công lao – lại có thể là gián điệp của kẻ thù sao?”

Trước câu hỏi của Budionni, Stalin không trả lời ngay lập tức. Ông quay trở lại chỗ ngồi, lót thuốc vào ống pipa, châm lửa lại rồi nói: “Budionni nói đúng. Misha không chỉ dũng cảm trong chiến đấu mà còn là một đảng viên trung thành của chúng ta. Tôi nghĩ, dù con trai ông ấy có tệ đến đâu, cũng không thể trở thành gián điệp của Đức được. Beliya, liệu có thể là do các điệp viên Đức đang ẩn náu trong quân đội chúng ta đã cố tình cung cấp cho bạn những thông tin sai lệch không?”

Thấy Stalin không đồng tình với quan điểm của mình, thậm chí còn nghi ngờ người cung cấp thông tin là điệp viên Đức, Beliya có vẻ không cam lòng và nói: “Đồng chí Stalin, người cung cấp thông tin cho tôi đã qua kiểm tra và hoàn toàn đáng tin cậy. Sau khi đến Stalingrad, Sócôf không chỉ tiến hành các công trình xây dựng lớn tại đồi Mã Ma Dã Phủ mà còn tự ý rời khỏi khu vực phòng thủ của mình, đi đến khu vực trung tâm thành phố để can thiệp vào công tác xây dựng phòng thủ ở đó.”

Nghe vậy, Kalinin nhìn Beliya một cách đầy ý nghĩa, sau đó tò mò hỏi: “Đồng chí Beliya, hãy kể cho tôi nghe xem, ông ta đã can thiệp vào công tác xây dựng phòng thủ của người khác như thế nào?”

“Cách đây một thời gian, ông ta cùng một nữ y tá đi dạo phố.”

**Đứng trước tình thế tiến thoái lưỡng nan, Beliya chỉ còn cách cố gắng tiếp tục nói: “Khi họ đến tòa nhà trung tâm mua sắm ở khu vực trung tâm thành phố, Sócôf nhận thấy rằng các túi cát được xếp trên sân thượng tầng hai không được bố trí theo quy định để tạo thành các công sự phòng thủ, vì vậy ông ấy đã lập tức phản ứng dữ dội…”**

Sau khi Beliya kể xong, Gagarin hỏi lại: “Đồng chí Beliya, nếu tôi nhớ không nhầm, vào tháng Năm, Ủy ban Quốc phòng đã ra lệnh cho Ủy ban Phòng thủ thành phố Stalingrad phải nhanh chóng xây dựng các công sự phòng thủ vững chắc trong và quanh thành phố. Văn bản này cũng do bạn chính tay ký, đúng không?”

Nghe Gagarin hỏi như vậy, Beliya chỉ có thể gật đầu và trả lời: “Đúng vậy, là tôi ký.”

“Vì đây là lệnh do bạn ký, vậy bạn hẳn rất hiểu rằng, để ngăn chặn kẻ thù chiếm giữ thành phố, chúng ta cần biến nơi này thành một pháo đài vững chắc.” Gagarin nhìn Beliya và nói với vẻ lo lắng: “Tôi đã từng đến tòa nhà trung tâm mua sắm ở Stalingrad, sân thượng tầng hai ở đó là vị trí phòng thủ rất tốt; việc xây dựng các công sự phòng thủ tại đó là hoàn toàn cần thiết. Tôi nghĩ rằng Sócôf – với tư cách là một chỉ huy – đã hành động đúng đắn.”

“Thôi, đừng nói nữa.” Thấy Beliya dường như muốn tiếp tục tranh luận với Gagarin, Stalin kịp thời ngăn cản họ: “Chúng ta đang thảo luận về cách chống lại kẻ thù đang tiến về phía Stalingrad, nhưng các bạn lại đổi chủ đề sang việc xem liệu một trung tá bình thường có phải là gián điệp của kẻ thù hay không… Điều này thật là vô lý. Đồng chí An Đông Nặc Phu, hãy tiếp tục nói đi.”

“Nhưng, đồng chí Stalin…” Beliya thấy Stalin đã chuyển đổi chủ đề, và dựa vào sự hiểu biết của mình về ông ấy, nếu không thuyết phục được ông ấy ngay trong thời gian ngắn nhất, thì sau này sẽ không còn cơ hội nào nữa. Anh ta vội vàng nói tiếp trước khi An Đông Nặc Phu kịp lên tiếng: “Vậy chúng ta nên xử lý Sócôf như thế nào đây? Dù nhìn từ góc độ nào đi nữa, phân tích và đánh giá của anh ấy cũng thật khó hiểu.”

“Đồng chí Beliya,” Stalin thấy Beliya vẫn cứ mắc kẹt trong chủ đề này, liền nói một cách không kiên nhẫn: “Anh ấy đã phân tích tình hình địch và đưa ra những đánh giá chính xác, đồng thời cũng hiểu rõ về đối thủ. Việc này không có gì đáng ngạc nhiên cả; nếu anh ấy không có khả năng như vậy, làm sao anh ấy có thể nhanh chóng từ một hạ sĩ trở thành một trung