“Một trăm sáu mươi bảy người?!” Sócôf lặp lại con số đó rồi hỏi với vẻ tò mò: “Trung sĩ Vasily, tôi muốn biết làm thế nào anh có thể sắp xếp chỗ ở cho nhiều người như vậy?”

“Đồng chí Tư lệnh, mặc dù trong tòa nhà có ba tầng hầm có thể chứa được mỗi tầng một trăm người, nhưng tôi không để tất cả mọi người ở bên trong tòa nhà.” Vasily giải thích với Sócôf: “Một phần ba lực lượng được điều động ra ngoài tòa nhà. Tôi làm như vậy là vì nếu tòa nhà không thể chống chịu được cuộc tấn công của kẻ thù, những người ở bên trong có thể được các lực lượng bên ngoài bảo vệ và rút lui đến những nơi an toàn.”

Sócôf ban đầu định khen ngợi Vasily, nhưng khi nghe anh ta nói về kế hoạch rút lui, ngay lập tức anh ta cau mày và hỏi: “Sao vậy, Trung sĩ Vasily, anh không tin rằng mình có thể giữ vững tòa nhà này sao?”

Vasily không nhận ra sự khác thường của Sócôf, ngược lại anh ta cười ha hả và nói: “Đồng chí Tư lệnh, kẻ thù luôn không ngừng tấn công tòa nhà này; tôi phải chuẩn bị sẵn sàng cho mọi tình huống xấu nhất mà.”

“Vậy anh dự định rút lui đến đâu?” Sócôf hỏi với giọng lạnh lùng: “Anh định dẫn những người của mình rút về phía đông, qua bờ sông Volga à?”

Chỉ khi đó, Vasily mới nhận ra rằng Sócôf rất không hài lòng, và anh ta không khỏi run rẩy. Anh ta vội vàng hỏi một cách thận trọng: “Không hiểu đồng chí Tư lệnh có ý gì…?”

“Dù tôi chưa bao giờ yêu cầu các bạn không được lùi bước khi phòng thủ, nhưng đối với nơi này – Tòa nhà cao tầng – tôi sẽ ngoại lệ.” Sócôf nói với vẻ nghiêm túc: “Dù bây giờ các bạn có hơn một trăm người, hay chỉ có mười người thôi, cũng phải tìm mọi cách để bảo vệ nơi này. Hiểu chưa?”

“Nhưng tòa nhà này đã bị phá hủy hai phần ba do các cuộc tấn công bằng pháo binh và bom của kẻ thù…” Vasily lo lắng nói: “Tôi nghĩ chúng ta hoàn toàn có thể chọn một tòa nhà khác còn nguyên vẹn hơn để phòng thủ…”

“Các tòa nhà khác có thể so sánh được với Tòa nhà cao tầng này không?” Sócôf thấy Vasily chỉ nghĩ đến việc rút lui, càng trở nên bực bội. Anh ta không muốn tòa nhà này, nơi sau này sẽ trở nên nổi tiếng khắp nơi, lại bị lãng quên chỉ vì quyết định của Vasily.

Anh ấy nói: “Địa điểm này, dù hướng về phía nam, tây hay bắc, đều có tầm nhìn rộng mở; đây thực sự là một vị trí chiến lược tuyệt vời để giám sát tình hình. Phía đông tòa nhà là sông Volga; nếu kẻ địch chiếm giữ địa điểm này, họ chỉ cần lắp đặt một khẩu súng ở cửa sổ và bắn về phía bến đò xa xôi, là có thể chặn đứng hoàn toàn quân địch.”

Trước những lời chỉ trích của Sócôf, Vasily không khỏi cúi đầu; anh nhận ra mình đã suy nghĩ quá đơn giản. Anh chỉ nghĩ đến việc sẽ di tản người dân trong tòa nhà sang các tòa nhà khác khi không thể phòng thủ được, nhưng lại quên mất rằng địa điểm này có lợi thế địa lý đặc biệt – miễn là người của chúng ta vẫn ở lại trong tòa nhà, chúng ta có thể kiểm soát một khu vực rộng lớn, khiến cho kẻ địch khó có thể tiến qua một cách an toàn.

“Xin lỗi, đồng chí chỉ huy, tôi đã sai rồi.” Sau khi Sócôf nói xong, Vasily ngẩng đầu lên và nói với tinh thần cam kết: “Tôi sẽ tập trung hết sức lực vào việc phòng thủ tòa nhà này; dưới mọi hoàn cảnh, tôi cũng sẽ không bao giờ từ bỏ.”

“Trung sĩ Vasily, bạn đã có thái độ đúng đắn rồi.” Thấy Vasily nhận ra sai lầm của mình, giọng nói của Sócôf cũng trở nên ôn hòa hơn: “Chúng ta sớm muộn gì cũng sẽ phát động cuộc tấn công phản công vào kẻ địch; với một tòa nhà như thế này, nằm ngay trong tuyến phòng thủ của địch, chúng ta có thể nhanh chóng xé toạc tuyến phòng thủ của họ. Hiểu chưa?”

“Đồng chí chỉ huy,” An Đức Lý ngồi bên cạnh trong lúc Sócôf trách móc Vasily, không dám thở mạnh; bây giờ khi Sócôf đã nói xong, anh ta đứng dậy và nói một cách lễ phép: “Địa điểm này ba mặt đều bị quân Đức bao vây; việc đồng chí ở lại đây không an toàn lắm; thà rằng đồng chí trở về căn cứ Mã Ma Dã Phủ sớm hơn.”

“Đại úy,” Sócôf ngẩng đầu nhìn An Đức Lý đang đứng trước mặt mình và nói: “Nếu trong trung đoàn của bạn có việc gì cần giải quyết, bạn cứ tự do quay về đi. Tôi dự định sẽ ở lại đây một ngày để xem các chiến sĩ trong tòa nhà này chiến đấu như thế nào.”

Thấy Sócôf đã yêu cầu mình rời đi, An Đức Lý biết rằng việc tiếp tục ở lại đây cũng không còn ý nghĩa gì nữa, liền gật đầu và chào tạm biệt Sócôf.

Trước khi ra khỏi cửa, ông ta đặc biệt nhắc nhở Vasily: “Đồng chí trung sĩ, tôi giao sư trưởng cho anh rồi; anh phải đảm bảo an toàn cho ông ấy nhé.”

Vasily hiểu rõ tầm quan trọng của vị sư trưởng đối với toàn đội, nên nghe lời dặn dò này, anh vội vàng trả lời một cách rõ ràng: “Đồng chí tiểu đoàn trưởng, xin hãy yên tâm; dù phải hy sinh mạng sống của mình, chúng tôi cũng sẽ bảo đảm an toàn cho sư trưởng.”

“Thôi đi, đừng nói những điều vô ích ấy. Đội vệ sĩ do Tiết Liêu Sa mang đến sẽ bảo vệ an toàn cho tôi; các bạn đừng lo lắng nữa.” Sự quan tâm của hai người làm cho vị sư trưởng cảm thấy ấm áp trong lòng, nhưng bề ngoài ông vẫn giả vờ như không có gì, vẫy tay nói với An Đức Lý: “Đồng chí đại úy, hãy nhanh trở về trụ sở chỉ huy tiểu đoàn đi.”

Sau khi tiễn An Đức Lý đi, vị sư trưởng gọi Vasily lại và hỏi một cách quan tâm: “Đồng chí trung sĩ, hàng ngày chúng ta đều phải chiến đấu với kẻ thù trong tòa nhà này; số lượng binh sĩ bị thương chắc chắn không ít, vậy anh đã sắp xếp họ như thế nào?” Lý do ông hỏi như vậy là vì đôi khi ông vẫn nhớ đến Shurka – người đang nằm trên ghế dài đó.

“Đúng vậy, gần như mỗi ngày chúng tôi đều có binh sĩ bị thương, nhưng may mắn thay, tổn thương của họ đều không nghiêm trọng,” Vasily nói một cách thoải mái. “Chúng tôi có đủ thuốc men, và còn có các y tá từ bệnh viện nhà máy bột mì đến để chăm sóc cho những người bị thương.”

“Ở đây à? Họ chữa trị cho binh sĩ bị thương?” vị sư trưởng hỏi một cách thận trọng. “Các bạn có đủ thuốc men không?”

“Đồng chí sư trưởng, điều đó không cần phải lo lắng đâu,” Vasily tiếp tục nói. “Kể từ khi họ thấy quân địch liên tục tấn công tòa nhà này suốt một tuần mà chúng tôi đều đẩy lùi được, họ đã trở nên tin tưởng hơn. Vào ban đêm, họ đã đến đống đổ nát của bệnh viện nhà máy để lấy những thiết bị y tế và thuốc men còn có thể sử dụng được.”

“Nếu đã có đủ thuốc men và y tá rồi… Tại sao vẫn không thể lấy viên đạn ra khỏi chân của Shurka được?” vị sư trưởng hỏi, chỉ về phía Shurka đang nằm.

Câu hỏi này khiến Vasily cảm thấy hơi ngượng ngùng: “Đồng chí sư trưởng, tôi chỉ nói rằng trong tòa nhà này có y tá và đủ thuốc men, nhưng chúng tôi không có bác sĩ.”

Tất cả các bác sĩ trong bệnh viện đều đã được điều động sang quân đội ngay khi kẻ thù bắt đầu tấn công Stalingrad; chỉ còn lại một số ít y tá tại các bệnh xá nhà máy.

Sau khi hiểu rõ tình hình, Sócôf nói với Vasily: “Đồng chí trung sĩ, lần sau nếu gặp phải những trường hợp thương binh không thể xử lý được, nhất định phải cử người đưa họ đến trạm Mã Ma Dã Phủ – các bác sĩ quân y của chúng ta có thể tiến hành phẫu thuật cho họ.”

“Tôi nhớ rồi, đồng chí tư lệnh,” Vasily gật đầu mạnh mẽ và trả lời: “Tôi chắc chắn sẽ tuân theo mệnh lệnh của bạn.”

Ngay khi Vasily vừa nói xong, một cậu bé khoảng bốn năm tuổi bước vào phòng. Cậu bé cầm hai chiếc ấm trà men sứ trong một tay và một ấm trà gốm sứ trong tay kia, lảo đảo bước đến trước mặt Sócôf và nỗ lực giơ cao ấm trà lên để nói: “Đồng chí chỉ huy, xin uống trà!”

Sócôf nhận lấy ấm trà và chiếc ấm từ tay cậu bé, đặt chúng lên bàn, sau đó nhấc cậu bé lên đùi mình và hỏi Vasily: “Đồng chí trung sĩ, cậu bé này đến từ đâu vậy?”

“Cậu ấy là một đứa trẻ mồ côi,” Vasily trả lời, khuôn mặt trở nên buồn bã: “Một lần tôi đi thực hiện nhiệm vụ bắn tỉa, tôi đã gặp phải một đối thủ khó đánh bại; chúng tôi đối đầu với nhau suốt vài ngày mà không ai có thể giành chiến thắng. Một ngày nọ, tôi nhờ một chiến sĩ giúp đỡ mình tiếp tục tìm kiếm kẻ thù đó. Chúng tôi nhìn thấy một người phụ nữ đang dẫn đứa trẻ ra khỏi đống đổ nát và tiến về phía tòa nhà của chúng tôi. Nhưng ngay khi cô ấy mới chạy được vài bước, cô ấy đã bị một tay súng bắn tỉa của kẻ thù bắn chết. Đứa trẻ thấy mẹ mình chết, liền nằm xuống người người phụ nữ đó và khóc lóc. Người bạn đồng hành của tôi, lo sợ cho sự an toàn của đứa trẻ, đã không ngần ngại lao ra khỏi nơi ẩn náu để cố gắng cứu đứa trẻ…”

Khi Vasily ngập ngừng nói, Sócôf cảm thấy một linh cảm không lành dấy lên trong lòng mình. Để xác nhận suy đoán của mình, ông vội vàng hỏi tiếp: “Người bạn đồng hành của anh đã lao ra như vậy… liệu anh ấy có gặp nguy hiểm gì không?”

Các cơ mặt của Vasily co giật mạnh mẽ, rồi ông tiếp tục nói: “Trước khi anh ấy kịp đến bên cạnh đứa trẻ, anh ấy đã bị một tay súng bắn tỉa Đức ẩn náu bắn chết. Tuy nhiên, sự hy sinh của anh ấy đã mang lại kết quả: nó giúp tôi phát hiện ra vị trí ẩn náu của kẻ thù, và tôi đã bắn hạ hắn.”

Chỉ sau khi mối nguy hiểm đã được loại bỏ, tôi mới rời khỏi nơi ẩn náu và đưa xác của đứa trẻ cùng trợ lý tôi về.”

“Kể từ khi cuộc chiến bắt đầu nổ ra ở thành phố này, đã có vô số trẻ mồ côi xuất hiện. Chúng ta chỉ có thể ngăn chặn việc xuất hiện thêm nhiều trẻ mồ côi hơn nữa nếu giành được chiến thắng hoàn toàn trước kẻ thù.” Sócôf nói xong, nhìn vào mặt Vasily và hỏi lại: “Đồng chí Trung sĩ, ông nghĩ sao?”

“Đúng vậy, đồng chí Tư lệnh, ông nói rất đúng. Chỉ khi tiêu diệt triệt để kẻ thù, chúng ta mới có thể có được hòa bình, và những đứa trẻ sẽ không phải trở thành trẻ mồ côi vì mất đi cha mẹ.” Sau khi nói xong, Vasily dừng lại một chút, rồi ngập ngừng hỏi Sócôf: “Đồng chí Tư lệnh, khi ông trở về căn cứ Mã Ma Dã Phủ, liệu ông có thể mang theo đứa trẻ này không? Phải biết rằng nơi đây luôn là chiến trường; tôi cũng không chắc mình có thể sống sót đến ngày chiến thắng hay không. Nếu tôi gặp phải điều gì đó bất ngờ, sẽ không ai chăm sóc đứa trẻ này nữa.”

Trước yêu cầu của Vasily, Sócôf không hề do dự mà đồng ý ngay: “Cứ yên tâm đi, Đồng chí Trung sĩ Vasily, tôi chắc chắn sẽ đưa đứa trẻ này an toàn trở về căn cứ Mã Ma Dã Phủ. Nếu cần thiết, tôi sẽ sắp xếp người đưa nó ra khỏi thành phố, đến một nơi an toàn.”

……

Vài giờ sau, trời đã sáng.

Sócôf đang ngủ gật trên bàn, bỗng nhiên cảm thấy mặt đất rung nhẹ, sau đó nghe thấy tiếng động cơ xe tăng rầm rộ. Kẻ thù đang tấn công à?! Ý nghĩ này thoáng qua trong đầu anh, khiến anh tỉnh táo ngay lập tức. Anh ngồi thẳng dậy và hỏi Vasily đang ngồi đối diện: “Đồng chí Trung sĩ, có chuyện gì vậy? Tiếng động cơ xe tăng bên ngoài là sao vậy?”

“Báo cáo với đồng chí Tư lệnh!” Vasily đặt down điện thoại và báo cáo với Sócôf*: “Đài quan sát trên tầng cao báo cáo rằng một đội quân Đức đang đi qua con phố gần đây.”

“Là đội quân Đức đi qua à?” Nghe xong câu trả lời của Vasily, Sócôf suy nghĩ một lát, sau đó quyết đoán ra lệnh cho Vasily: “Dẫn tôi lên tầng trên để xem.”

Vasily dẫn Sócôf đi theo những bậc thang đầy hố bom, lên đến tầng cao. Sócôf nhìn theo hướng tiếng động, và quả nhiên, ở khoảng cách hơn một trăm mét, có một đội quân kẻ thù đang di chuyển.

Ngoài xe tăng và xe bọc thép ra, còn có rất nhiều binh sĩ bộ đội nữa. Có lẽ vì lo ngại những cuộc tấn công từ tòa nhà đó, những người lính này đều đi theo hàng, sát vào phần đổ nát bên cạnh tòa nhà; ngay cả Sócôf đứng trên mái nhà cũng chỉ có thể nhìn thấy những chiếc mũ bảo hiểm thép liên tục xuất hiện giữa các đống đổ nát.

Sócôf nhìn một lúc rồi quay đầu hỏi Vasily: “Đồng chí trung sĩ, kẻ địch chỉ đi qua tòa nhà của các bạn thỉnh thoảng thôi, hay là chúng thường xuyên đi qua đây?”

Vasily do dự một chút rồi trả lời: “Cứ hai ba ngày một lần, chúng ta lại thấy những đội quân địch di chuyển nhanh chóng, đi qua con phố phía trước này.”

“Vì kẻ địch đi ngang ngay dưới mũi chúng ta, đồng chí trung sĩ, tôi muốn hỏi…”

“Sócôf hỏi một cách bình thản: ‘Anh đã áp dụng những biện pháp nào chưa?’”

“Chưa có gì cả,” Vasily lắc đầu trả lời: “Có đồng chí đề xuất nên tiến hành bắn tỉa kẻ địch từ mái nhà, nhưng tôi lo rằng điều đó sẽ khiến chúng ta phải chịu đựng sự tấn công bằng pháo hoặc không quân của địch, vì vậy tôi đã bác bỏ đề xuất đó.”

Nghe xong câu trả lời của Vasily, Sócôf cảm thấy tức giận: “Đồng chí Trung sĩ, liệu anh có thực sự chỉ vì sợ hãi bị địch trả thù mà đứng yên nhìn kẻ địch đi qua trước mặt mình mà không làm gì cả sao?”