Đối với đề nghị của Sócôf, Rokosovski chỉ do dự một chút rồi lắc đầu từ chối: “Misha, cảm ơn bạn vì ý tốt của bạn. Tôi không biết Đại tướng Chu Khả Phu sẽ đến tiếp quản quyền chỉ huy đội quân vào lúc nào, vì vậy tạm thời tôi không thể rời khỏi đây một cách tùy tiện được.”

Thấy Rokosovsky không muốn trở về đơn vị của mình, Sócôf cũng không tiếp tục thuyết phục nữa, mà thay vào đó hỏi một cách thăm dò: “Về việc ngài bị bãi nhiệm khỏi chức vụ Phương diện quân đầu tiên của Belarus, tôi có thể nói với các thành viên khác trong tổng chỉ huy không?”

Rokosovski lại nhìn về phía Poneyeglin và Sidoren đang đứng ở bãi đỗ xe, sau đó gật đầu chậm rãi và nói: “Có thể. Hãy nói cho họ biết sớm để họ chuẩn bị tâm lý; nếu đội quân đột nhiên được chuyển sang sự chỉ huy của Phương diện quân thứ hai, họ có thể sẽ cảm thấy phản đối.”

Sau khi trò chuyện thêm vài câu nữa, Sócôf chia tay Rokosovski và đi về phía bãi đỗ xe, nơi anh ta gặp lại Poneyeglin và Sidoren.

“Đồng chí Tổng chỉ huy,” Sidoren nhìn về phía Rokosovski đang đứng xa, tò mò hỏi: “Không biết Đại tướng đã nói gì với ngài, trông như hai người đã trò chuyện rất lâu vậy.”

Sócôf thở dài nhẹ, sau đó nói với Poneyeglin và Sidoren: “Có một số sự việc không ngờ đến đã xảy ra. Hãy lên xe trước, trên đường tôi sẽ kể cho các bạn nghe từ từ.”

Sau khi xe đã đi được một đoạn đường, Sócôf bất ngờ nói: “Đại tướng Rokosovski sắp không còn là Tổng chỉ huy của Phương diện quân đầu tiên của Belarus nữa.”

Lời này vừa được nói ra, ngay lập tức gây ra một cơn sốt. Ngay cả tài xế cũng không khỏi run rẩy, khiến chiếc xe bị lệch hướng. Sidoren vội vàng hét lên với anh ta: “Hãy lái xe cẩn thận!”

“Vâng, đồng chí Tổng tham mưu.” Tài xế lập tức ngồi thẳng dậy, nắm chặt vô lăng và tập trung lái xe tiếp.

“Chuyện này là thế nào vậy?” Poneyeglin, người đã trải qua thời kỳ thanh trừng lớn, và cũng biết về việc Rokosovski từng bị bắt giữ, giam cầm, thậm chí suýt bị xử bắn, nên khi nghe tin Rokosovski bị bãi nhiệm khỏi chức vụ Phương diện quân Tổng chỉ huy, anh không khỏi nghĩ đến những điều xấu xa: “Liệu Đại tướng Rokosovski bị bãi nhiệm có phải vì ông ấy đã phạm sai lầm gì đó không?”

Lời nói của Ponějegolin chỉ là một lời mở đầu; chưa kịp cho Sócôf có thể nói gì, Xidolin đã bắt đầu suy nghĩ: “Nếu có lỗi lầm nào, thì đó là chúng ta không thể giành lại Warsaw từ tay người Đức. Nhưng cũng không thể trách chúng ta được; phải biết rằng quân đội Krakow dẫn đầu cuộc nổi dậy đã kiểm soát chặt chẽ thông tin liên lạc với chúng ta. Cuộc nổi dậy bắt đầu vào ngày đầu tiên của tháng Tám, và mãi tới giữa tháng Chín mới có thông tin được truyền đến chúng ta qua những kênh đặc biệt. Ngay cả khi chúng ta muốn hỗ trợ họ, thì cũng đã quá muộn…”

“Đồng chí Tổng tham mưu, thông tin không phải như các bạn tưởng đâu,” Sócôf thấy hai người hiểu lầm ý mình, vội vàng giải thích: “Đại tướng Rokossovsky chỉ bị điều động sang Quân đoàn thứ hai để đảm nhận một vị trí khác, chứ không phải vì đã phạm sai lầm gì mà bị miễn nhiệm.”

Khi biết Rokossovsky chỉ bị điều động, Ponějegolin và Xidolin đều cảm thấy yên tâm hơn một chút, nhưng vẫn tỏ ra ngạc nhiên: “Đồng chí Tổng chỉ huy, tại sao cấp trên lại quyết định điều động Đại tướng Rokossovsky từ vị trí then chốt sang vị trí ít quan trọng hơn vào lúc này? Phải biết rằng, theo diễn biến hiện tại, đội quân sẽ tấn công Berlin chắc chắn sẽ là Quân đoàn thứ nhất của chúng ta. Nếu ông ấy đi đến Quân đoàn thứ hai, có nghĩa là danh dự chiếm Berlin sẽ không còn liên quan đến ông ấy nữa…”

Thực ra, lý do tại sao Rokossovsky lại bị điều động đột ngột như vậy sau này vẫn còn nhiều giả thuyết khác nhau. Nhưng giả thuyết chủ yếu là vì xuất thân Ba Lan của ông ấy; Stalin muốn trao danh dự giải phóng Berlin cho một người Nga thực thụ, và người đáp ứng tiêu chuẩn này chính là Chu Khả Phu.

Tất nhiên, Sócôf không dám nói ra giả thuyết này với Ponějegolin và Xidolin; nếu thông tin này lan ra, mình sẽ gặp rất nhiều rắc rối. Vì vậy, ông ấy đã nói một cách khéo léo: “Tôi nghĩ rằng, việc Bộ Tổng tư lệnh đưa ra quyết định này vào lúc này chắc chắn có những lý do sâu sắc của họ. Chúng ta không đủ cấp bậc để lo lắng về những điều đó. Dù chúng ta tuân theo sự chỉ huy của ai, nhiệm vụ của chúng ta vẫn là đánh bại kẻ xâm lược Đức.”

Nghe vậy, Xidolin lại hỏi Sócôf: “Không biết Bộ Tổng tư lệnh đã quyết định ai sẽ thay thế Đại tướng Rokossovsky?”

“Chu Khả Phu ạ,” Sócôf trả lời: “Bộ Tổng chỉ huy quyết định rằng Đại tướng Chu Khả Phu sẽ thay thế Đại tướng Rokosovsky trong chức vụ Tổng chỉ huy này.”

Khi biết người sẽ đảm nhận chức vụ Tổng chỉ huy mới là Chu Khả Phu, cả Ponerejin lẫn Sidorin đều thở phào nhẹ nhõm. Trong mắt họ, chỉ có Chu Khả Phu mới xứng đáng được so sánh với Rokosovsky về khả năng chỉ huy; và việc người này sẽ tiếp quản vị trí đó thực sự là điều tốt nhất có thể xảy ra.

“Nếu Đại tướng Rokosovsky được điều đến Quân đoàn thứ hai Phương diện quân, liệu cấp trên có phân bổ một số đơn vị cho ông ấy chỉ huy không?” Ponerejin hỏi một cách thận trọng: “Liệu Tập đoàn quân của chúng ta sẽ ở lại đây, hay sẽ đi cùng Đại tướng Rokosovsky đến đơn vị mới?”

Vì Ponerejin đã hỏi, Sócôf cũng không giấu giếm mà trả lời thật lòng: “Thưa đồng chí Tổng chỉ huy, nếu không có gì bất ngờ xảy ra, Tập đoàn quân của chúng ta sẽ đi cùng Đại tướng Rokosovsky đến Quân đoàn thứ hai Phương diện quân và sẽ chịu trách nhiệm các hoạt động chiến đấu tại khu vực Đông Phổ.”

“Ngoài Tập đoàn quân của chúng ta, còn có những đơn vị nào khác sẽ được điều đến đó nữa?” Ponerejin tiếp tục hỏi.

Sócôf nhớ lại rằng trong cơ cấu của Quân đoàn thứ hai Phương diện quân mà ông đã thấy sau này, ba Tập đoàn quân số 48, 65 và 70 – hiện đang thuộc về Quân đoàn thứ nhất Phương diện quân – đều được liệt kê trong danh sách. Vì vậy, ông cẩn thận trả lời: “Theo ước tính của tôi, ngoài Tập đoàn quân của chúng ta ra, có lẽ Tập đoàn quân số 65 do Đại tướng Ba Thác Phu chỉ huy và Tập đoàn quân số 70 do Đại tướng Popov chỉ huy cũng sẽ cùng Đại tướng Rokosovsky đến Quân đoàn thứ hai Phương diện quân.”

Nghe xong, Ponerejin gật đầu và nói: “Đồng chí Tổng chỉ huy, ba Tập đoàn quân mà bạn đề cập đều nằm ở phía cánh phải của Quân đoàn thứ nhất Phương diện quân; việc chúng được điều đến Quân đoàn thứ hai Phương diện quân để dưới sự chỉ huy của Đại tướng Rokosovsky cũng hoàn toàn hợp lý.”

Có vẻ như kẻ thù chính của chúng ta trong thời gian tới sẽ là người Đức ở khu vực Đông Phổ.”

“Đúng vậy,” Sidolin thốt lên với vẻ buồn bã: “Sau cuộc họp hôm nay, tôi cứ nghĩ rằng chúng ta sẽ tiến thẳng từ Ba Lan đến Berlin, nhưng có vẻ như điều đó không thành hiện thực nữa.”

“Đừng lo lắng, đồng chí Tổng tham mưu ạ,” Sócôf nói: “Đơn vị cuối cùng vào được Berlin không chỉ có Quân đoàn Belarus số một dưới sự chỉ huy của Chu Khả Phu, mà còn có Quân đoàn Ukraine số một của Koniev và Quân đoàn số hai của Rokossovsky nữa. Vì vậy, tôi nghĩ rằng khi chúng ta chiếm giữ được khu vực Đông Phổ, việc quay lại tấn công Berlin vẫn hoàn toàn kịp thời. Dù sao thì từ Königsberg đến Berlin hay từ Warsaw đến Berlin, khoảng cách cũng chỉ hơn 600 km mà thôi.”

“Nhưng đó là hai điều khác nhau,” Sidolin lắc đầu: “Chúng ta phải tiến hành cuộc tấn công theo hướng đông bắc, chiếm giữ Königsburg trước rồi mới quay sang Berlin. Như vậy, tổng quãng đường sẽ lên đến hàng nghìn km; tôi nghĩ là không thể nào các đơn vị của chúng ta có thể đến Berlin trước được các đơn vị thuộc Quân đoàn số một đâu.”

“Thôi, đừng suy nghĩ nhiều nữa,” Tô Khắc Phố Xung nói: “Hãy cùng suy nghĩ xem trước khi rời khỏi khu vực phòng thủ hiện tại, chúng ta nên làm gì để cho người Đức một bài học.”

Sau khi trở lại trụ sở chỉ huy, Sidolin hỏi sĩ quan trực ban: “Trong thời gian chúng ta vắng mặt, có chuyện gì quan trọng xảy ra không?”

“Có chứ, đồng chí Tổng tham mưu ạ,” sĩ quan trả lời một cách nghiêm túc: “Tướng Onuprienko, chỉ huy Sư đoàn Thiết giáp số 6 của Lực lượng Vệ binh, đã gọi điện thoại thông báo rằng đơn vị của ông ấy đã chiếm giữ một ngôi làng nhỏ gần khu vực phòng thủ.”

“À, họ đã chiếm giữ một ngôi làng nhỏ gần đó à…” Sidolin nghe vậy liền mỉm cười: “Đó quả là tin tốt đấy. Ông ấy còn nói gì thêm không?”

“Không, đồng chí Tổng tham mưu ạ,” sĩ quan trả lời: “Chỉ nói rằng họ đã chiếm giữ một ngôi làng thôi, sau đó không nói gì thêm nữa.”

“Được rồi, cậu đi làm việc đi.” Sau khi đuổi sĩ quan đi, Sidolin nhăn mày nói với Sócôf: “Đồng chí Tổng chỉ huy, có điều gì đó không ổn đây… Theo những gì tôi biết về Tướng Onuprienko, ngay cả khi chỉ chiếm giữ một ngôi làng, ông ấy cũng sẽ tuyên bố một cách rầm rộ chứ. Sao lần này lại im lặng đến thế nhỉ?”

“Có lẽ vì chúng ta đều không có mặt tại trụ sở chỉ huy, nên ông ấy chỉ đơn giản báo cáo kết quả chiến đấu thôi,” Borozhentsev nói.

“Tôi sẽ gọi điện hỏi xem,” Sidorenko nói: “Tôi cứ cảm thấy có điều gì đó không ổn.”

Rất nhanh sau đó, Sidorenko đã liên lạc được với trụ sở của Sư đoàn Vệ binh số 6 và Nói thẳng vào vấn đề hỏi: “Tướng Onuprienko, nghe nói ông đã chiếm giữ một làng gần khu vực phòng thủ của chúng ta, đúng không?”

“Đúng vậy, đồng chí Tổng tham mưu,” Onuprienko trả lời một cách bình thản.

“Tướng Onuprienko, tôi cảm thấy có điều gì đó không ổn với ông,” Sidorenko hỏi một cách thăm dò: “Có phải đã xảy ra chuyện gì không?”

Onuprienko im lặng một lúc lâu, rồi cuối cùng mới nói: “Trung đoàn trưởng của Tiểu đoàn 1 thuộc Sư đoàn Vệ binh số 4 đã hy sinh.”

Nghe tin một trung đoàn trưởng của Sư đoàn Vệ binh số 4 đã hy sinh, mặc dù cảm thấy tiếc nuối, nhưng Sidorenko vẫn an ủi Onuprienko: “Tướng Onuprienko, việc có người thiệt mạng trong chiến đấu là điều bình thường, ông không cần phải buồn quá đâu.”

“Không phải vậy, đồng chí Tổng tham mưu,” giọng nói của Onuprienko bỗng trở nên trầm thấp: “Nếu không có ông ấy, có lẽ tôi đã phải hy sinh tại ngôi làng đó.”

Nghe vậy, Sidorenko không khỏi ngạc nhiên và vội vàng hỏi: “Tướng Onuprienko, chuyện này rốt cuộc là thế nào? Hãy kể cho chúng tôi nghe ngay đi.”

Sócôf nghe thấy tiếng động gì đó, liền bước đến và hỏi lo lắng: “Chuyện gì vậy? Có chuyện gì xảy ra rồi sao?”

“Tướng Onuprienko,” Sidorenko nói vào điện thoại: “Tổng chỉ huy đồng chí đang ở bên cạnh tôi, ông hãy kể lại cho chúng tôi nghe những gì đã xảy ra hôm nay, tất cả chúng tôi đều muốn biết.”

“Đúng là như vậy,” khi biết Sócôf đang ở bên cạnh mình, Onuprienko bắt đầu kể câu chuyện của mình: “Hôm nay tôi nhận được báo cáo rằng ở một làng gần khu vực phòng thủ của chúng ta, quân Đức có dấu hiệu rút lui. Tôi lập tức cử người đi trinh sát và thấy đúng như vậy, vì vậy tôi đã trực tiếp dẫn dắt Sư đoàn Vệ binh số 4 tiến công ngôi làng đó.”

Quân Đức chỉ thiết lập tuyến phòng thủ ở bên ngoài làng; sau khi bị đội quân của chúng tôi tấn công, họ đã rút lui khỏi trận chiến. Như vậy, chúng tôi đã dễ dàng chiếm giữ toàn bộ ngôi làng mà không gặp phải sự kháng cự nào đáng kể.

Khi tôi và Trung tá Madarchenko, chỉ huy Sư đoàn Vệ binh số 4, chuẩn bị bước vào làng, thì người trung đoàn trưởng kia đã ngăn chúng tôi lại. Ông ấy

Sau khi xác nhận rằng trong làng không còn dấu vết của kẻ thù nào, họ có thể báo cho chúng tôi vào làng mà không muộn đâu.

Nhận được sự cho phép của tôi, anh ta dẫn theo mười mấy binh sĩ tiến về phía làng. Ai ngờ chỉ đi chưa đầy một trăm mét, bỗng nhiên một tiếng nổ lớn vang lên; nơi anh ta đứng bị bụi khói bao phủ, và anh ta cùng với nhiều binh sĩ đi sau bị sóng xung kích của vụ nổ làm bay lên trời. Vì tôi không nghe thấy tiếng đạn được bắn ra, tôi đoán có lẽ họ đã vướng phải mìn.

Thấy vậy, Ma Da Qiang lập tức ra lệnh gọi các kỹ sư quân sự đến để kiểm tra khu vực làng xem có mìn hay không. Chưa kịp các kỹ sư đến, các chiến sĩ tiến vào làng cùng với một vị đại tá đã đến cửa làng. Khi tôi đến kiểm tra, tôi phát hiện ra rằng ông ấy đã hy sinh; vụ nổ này khiến ba người thiệt mạng và năm người bị thương. Nếu không phải vì ông ấy đã ngăn cản tôi và Đại tá Ma Da Qiang tiến vào làng, thì chính hai chúng tôi mới là những người phải chết.

Sau khi tìm hiểu rõ nguyên nhân, Xí Đa Lâm cảm thấy tiếc nuối nhưng cũng may mắn vì nếu không phải vì vị đại tá đó kiên quyết yêu cầu O Nu Pli Yen Ke và Đại tá Ma Da Qiang ở lại cửa làng, thì Sư đoàn Bảo vệ Thứ 6 có thể đã mất đi một vị tướng chỉ huy.

“Tướng O Nu Pli Yen Ke,” Xí Đa Lâm nói một cách nghiêm túc: “Đồng chí Tổng chỉ huy đã ra lệnh rằng các chỉ huy cấp sư đoàn không được tự ý tiến ra tiền tuyến, vì chúng tôi lo ngại các bạn sẽ gặp nguy hiểm. Nhưng bạn thì sao? Vừa mới giành được làng, chưa kịp thanh lọc quân địch còn sót lại, bạn đã muốn tự mình vào làng… Điều đó thật là liều lĩnh.”

“Xin lỗi, Tổng tham mưu, tôi đã sai.” Có lẽ vì sự hy sinh của các thuộc cấp, O Nu Pli Yen Ke cảm thấy rất áy náy và thừa nhận sai lầm của mình với Xí Đa Lâm: “Lần sau tôi sẽ không tự ý vi phạm mệnh lệnh của cấp trên và tự ý vào chiến trường nữa.”

“Được thôi, lần này coi như bạn lần đầu tiên phạm lỗi, chúng tôi sẽ không truy cứu nữa,” Xí Đa Lâm nói một cách nghiêm túc: “Nhưng nếu lần sau bạn lại tự ý tiến ra tiền tuyến mạo hiểm, hãy chuẩn bị đón nhận hình phạt đi.”

Sau khi Xí Đa Lâm cúp máy, Sócôf suy nghĩ một hồi rồi nói: “Tổng tham mưu, tôi đang nghĩ rằng có lẽ trong vài tháng qua, chúng ta đã giành được quá nhiều chiến thắng thành công, đến nỗi nhiều chiến sĩ đã trở nên chủ quan. Chẳng hạn như trường hợp của Tướng O Nu Pli Yen Ke… Một làng vừa mới được giành lại, không chỉ các chỉ huy cấp sư đoàn, mà ngay cả các chỉ huy cấp đoàn cũng không nên tự

Sau khi Sócôf nói xong, Xidolin gật đầu và nói: “Tôi hiểu rồi, đồng chí Tổng chỉ huy. Tôi đề nghị vào thời điểm thích hợp, tổ chức một cuộc họp dành cho các chỉ huy cấp đoàn trở lên để nhắc nhở mọi người kỹ lưỡng, nhằm tránh tình trạng họ xem thường đối phương.”

“Có lẽ không còn cơ hội nữa,” Sócôf lắc đầu và nói: “Đồng chí Nguyên soái có thể sẽ rời đi bất cứ lúc nào; điều đó có nghĩa là các đơn vị của chúng ta cũng không biết khi nào sẽ được triển khai, vì vậy hoàn toàn không thể tổ chức cuộc họp đó được. Tôi nghĩ thế này thôi: bạn hãy gọi điện cho từng tư lệnh sư đoàn để nhắc nhở họ kỹ lưỡng, tránh việc họ mắc phải những sai lầm tương tự trong tương lai.”

Nghe Sócôf nói vậy, Bônêjev bỗng nhiên nhớ đến một vấn đề quan trọng: “Đồng chí Tổng chỉ huy, nếu thực sự như bạn phân tích, ba tập đoàn quân thuộc cánh phải sẽ được điều động đến khu vực thứ hai Phương diện quân, thì liệu các đơn vị thuộc tập đoàn quân của chúng ta có bị thay đổi không?”